No. 1240 Μηχανουργείο Σταματόπουλου (φωτο Simon Gaitanidis)

Μια ιστορική βιομηχανία της περιοχής μας που τα χνάρια της αποτυπώνονται εδώ από τον φωτογραφικό φακό του αγαπητού φίλου Μάκη Γαϊτανίδη [απολαύστε και άλλες φωτογραφικές δημιουργίες του στο https://500px.com/simongaitanidis/galleries – εντυπωσιακό καδράρισμα, θαρραλέα χρώματα και ιδιαίτερη ματιά στην επιλογή θεμάτων – είναι από τους φωτογράφους που υπόσχονται πολλά].

Στα 1883 ο μηχανικός Μελέτιος Κ. Σταματόπουλος καταγόμενος από τα Βίλλια Αττικής και αφού δούλεψε στα μεταλλεία του Λαυρίου ήρθε το 1882 στο Βόλο. Εδώ ανοίγει στο Καπακλί ένα μηχανουργείο που μετά από κάποιες αποτυχημένες συνεργασίες τελικά φέρει μονο το όνομα του ως σιδηροβιομηχανία Μ.Κ. Σταματόπουλου. Το 1903 χτίζει το Γεωργικό Μηχανουργείο “Η Θεσσαλία” στην 2ας Νοεμβρίου (με Γλάδστωνος). Στο μεταξύ επεκτείνεται σε άλλες επιχειρήσεις που φτιάχνουν τα κρηπιδώματα της παραλίας και συμμετέχουν στην μεταφορά της κοίτης του Αναύρου, καθώς και εργοστάσιο ηλεκτροφωτισμού στην Πορταριά (καθώς και σε άλλες θεσσαλικές πόλεις). Εισάγει το πρώτο σιδερένιο άροτρο στην Ελλάδα (1890) και το 1903 μια καινούργια καινοτομία – το νέον καταβρεκρήτριον του Δήμου Παγασών χωρητικότητας 1500 λίτρων που κινείται με σύστημα πεπιεσμένου αέρα και εκτινάσσει ύδωρ σε πλάτος 6-7 μέτρων (και υπόσχεται να σώσει τους Βολιώτες από την σκόνη των δρόμων!).
Ο Μ.Κ. Σταματόπουλος πεθαίνει το 1915. Έκανε 13 παιδια (!!!!), δώδεκα αγόρια και ένα κορίτσι. Τα παιδιά του μετά τον θάνατο του έφτιαξαν εταιρία με το όνομα “Μ.Κ.Σταματόπουλου Υιοί” και συνέχισαν τις εργασίες.

“Στο πολυδαίδαλον εσωτερικόν πρέπει να διαιρέσει τις εις διάφορα τμήματα της παραγωγής των γεωργικών εργαλείων, τα οποία εδημιούργησεν η μακροχρόνιος μελέτη του αείμνηστου Σταματόπουλου. Το τεμάχιον του σιδήρου πυρακτούται εις φοβερόν κλίβανον τον οποίον ούτε ο ¨Ηφαιστος δεν επενόησεν. Υπάρχει το Χαλυβουργείον όπου κατασκευάζονται τα εκ χάλυβος προϊόντα, το τμήμα κατασκευής αξόνων φορτηγών και επιβαατιγών αμαξών, το τμήμα επισκευής παντός είδους μηχανημάτων, το ευρύτατον διαμέρισμα του τμήματος των χυτηρίων, μοναδικόν εν τη Ελλάδι δυνάμενον να χύσει τεμάχιον βάρους 10 τοννων.” γράφει στο Πανελλήνιον Λέυκωμα Εκατονταετηρίδος 1821-1921, Η χρυστή βίβλος του Ελληνισμού, Τομ. Β Βιομηχανία ο Ι. Χ. Χατζηιωάννου το 1924.

Είχε σημαντική παραγωγή για τον Ελληνικό Στρατό στο τέλος της δεκαετίας του 1930. Επίσης αναφέρεται πως μεταλλικά κομμάτια που χρησιμοποιήθηκαν για την θωράκιση της γραμμής Μεταξά κατασκευάστηκαν εδώ. Μετά τους σεισμούς έπεσε σε μαρασμό και τελικά οδηγήθηκε σε πτώχευση το 1965.

Πηγές:

Advertisements
Posted in Uncategorized | Tagged | Leave a comment

No. 1239 Η Ανάληψη και ο Δημητρός


Θυμάμαι στην εποχή του τέλος 60 αρχές 70, το ξύλινο παράπηγμα της Ανάληψης και την καμπάνα που χτυπούσε ο Δημητρός (ζαζάνα την αποκαλούσε), θύμα κατά πάσα πιθανότητα πολιομυελίτιδας από τα παιδικά του χρόνια. Εκεί στο σιδερένιο καμπαναριό στη γωνία Γκλαβάνη και Αναλήψεως, χτυπούσε τις καμπάνες σχεδόν κρεμασμένος με όλο του το σώμα από τα σκοινιά τους, απολάμβανε μαζί μας τους μαγικούς τους ήχους. Με τις μετέπειτα ηλεκτρονικές καμπάνες δεν τα πήγα ποτέ καλά…

Καλό υπόλοιπο της Κυριακής…

ΣΗΜ. Η φωτογραφία είναι από το βιβλίο της Νίτσας Κολιού για τον ναό της Ανάληψης.

Posted in Uncategorized | Tagged , , | Leave a comment

No. 1258 “Ακρογιαλιές του Βόλου” ❤️

Νικ. Στουρνάρας. Εκδοση ~1949


Λεπτομέρεια από καρτ ποστάλ του Ν. Στουρνάρα (~1949)

Posted in Uncategorized | Tagged , , | Leave a comment

Νο. 1257 Χρόνια πολλά στους/στις εορτάζοντες/ζουσες.


Αγιογραφίες του Γιάννη Πούλακα σε εκκλησίες των Λεχώνιων, από το μπλογκ του αγαπητού Aristides
http://anolehonia.blogspot.com/2013/11/3_17.html

Posted in Uncategorized | Tagged , , | Leave a comment

No. 1256 Κίτσος Μακρής – Η ζωή του σε εικόνες

Το βίντεο αυτό με φωτογραφίες από την ζωή του (εκ Λαρίσης παρακαλώ για όσους δεν το ξέρουν) επιμελήθηκε η Θάλεια Μακρή-Σκοτινιώτη και παρουσιάστηκε στη μεγάλη εκδήλωση-αφιέρωμα στον αείμνηστο λαογράφο Κίτσο Μακρή, με τη συμπλήρωση 30 χρόνων από τον θάνατό του (3.11.2018, Βόλος, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, Αμφιθέατρο Γ.Κορδάτος). Την εκδήλωση διοργάνωσαν το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, η «Ακαδημία Θεολογικών Σπουδών», η «Εταιρεία Θεσσαλικών Ερευνών», ο Φορέας Πολιτισμού της Ι. Μ. Δημητριάδος και Αλμυρού «Μαγνήτων Κιβωτός», το «Λύκειον των Ελληνίδων Βόλου», το Kέντρο Πολιτισμού «Ιωλκός» και το «Κέντρο Βιβλίου Μαγνησιωτών Συγγραφέων».

Posted in Uncategorized | Tagged | Leave a comment

1255. Αη-Γιάννης (Φοινικόπουλος δεκαετία 1930)


Μια ωραία φωτογραφία του Αη-Γιάννη. Καλοκαιρινή βέβαια, αλλά μου λένε ότι ο καιρός στην πατρίδα είναι ακόμα σχεδόν καλοκαιρινός. Ο Γεώργιος Φοινικόπουλος ήταν φωτογράφος με έδρα την Τσαγκαράδα και οι φωτογραφίες είναι κυρίως από την περιοχή (Τσαγκαράδα, Κισσός, ΑηΓιάννης κλπ). Έχω δει χρονολογημένες φωτογραφίες από το 1924 εως και το 1936. Σ’αυτό βασίστηκα για την προσεγγιστική χρονολόγιση. Επί τη ευκαιρία το Αιγαίον ανεγέρθη το 1924.

Posted in Uncategorized | Tagged , , , | Leave a comment

No. 1254 2α Νοεμβρίου (1881)

Οι περισσότεροι γνωρίζουν γιατί έχουμε ονομάσει τον δρόμο της 2ας Νοεμβρίου έτσι. Με το παλιό ημερολόγιο την Δευτέρα 2 Νοεμβρίου 1881 εκκενώθηκε η πόλη από τους Τούρκους και μετά από σχεδόν πέντε αιώνες η περιοχή ξαναέγινε ελληνική.

Η ίδια η πόλη του Βόλου μόλις έβγαινε από τα σπάργανά της (https://tinyurl.com/ybvrcw37 & https://tinyurl.com/y9poummn ). Μια ακόμα προσπάθεια για την αποτίναξη του τουρκικού ζυγού είχε αποτύχει τρία χρόνια πριν (https://tinyurl.com/y7lts69n , https://tinyurl.com/ycg8wvpv & https://tinyurl.com/yczwoz2h ), αλλά η δολοφονία του Ογλ στο Πήλιο (https://tinyurl.com/y9cc9692 ) είχε επιδράσει θετικά στη κοινή γνώμη της Ευρώπης και της Γαλλίας.

Η σύγκλιση των συμφερόντων των μεγάλων δυνάμεων σε σχέση με την Τουρκία, και η προσπάθεια των Γάλλων και των Άγγλων να περιορίσουν την επίδραση της Ρωσίας στα Βαλκάνια έφερε την Συνθήκη του Βερολίνου και την Συνθήκη της Κωνσταντινούπολης που “έδωσαν” την Θεσσαλία και την Ήπειρο στην Ελλάδα. Στα σκίτσα της εποχής βλέπουμε δύο απόψεις. Η μία περισσότερο επική που δείχνει την Θεσσαλία και την Ήπειρο σαν σκλάβες που ελευθερώνονται να παραδίδονται στον βασιλέα Γεώργιο Α΄ [1] (δείτε άλλη μια σχετική παρόμοιου ύφους εδώ https://tinyurl.com/yd9y2ybm). Η δεύτερη [2] δείχνει την Ευρώπη να δίνει το ένα κόκκαλο (την Θεσσαλία και την Ήπειρο) στον Έλληνα ενώ του λέει “αυτό μόνο έχουμε για σένα, αλλά άναψε μια φωτιά να ζεσταθούν αυτοί που τρώνε στο τραπέζι”, υπονοώντας την απόσπαση από την Τουρκία της Ρουμανίας, Σερβίας, Μαυροβουνίου, αλλά και την παραχώρηση της Κύπρου στην Αγγλία, και την μονομερή κατάληψη της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης από την Αυστροουγγαρία.

Τοπικά και όπως συμβαίνει πολλές φορές όταν υπάρχουν αναταραχές κάποιοι κινήθηκαν για να επωφεληθούν από την μεταβατική κατάσταση που είχε δημιουργηθεί. Τρανό παράδειγμα το μπάζωμα της παραλίας (διαβάστε εδώ αν δεν το έχετε υπόψη: https://tinyurl.com/yd2c6n9q ).

Και τελικά ήρθε η 2α Νoεμβρίου και οι Τούρκοι φεύγουν από το Βόλο, και ο Ελληνικός Στρατός παραλαμβάνει την πόλη. Στο “Μή χανεσαι” του Γαβριηλίδη υπάρχει μια ενδιαφέρουσα περιγραφή της ατμόσφαιρας” (επανάληψη από την ανάρτηση https://tinyurl.com/ycmf9y2u )

” Χιλιάδες σημαίαι ελληνικαί και αγγλικαί αίφνης αναπετάννυνται εις τους εξώστας, τα παράθυρα των οικιών και των ιστών των πλοίων κυματίζουσι, κυματίζουσι χαιρετώσαι το Σαρακηνόν, τον τάφο του Όγλ και των νέων, οίτινες έπεσαν κατά την μάχη της Μακρινίτσας. Οι Τούρκοι συσπειρούνται εις τα αμπάρια του θωρηκτού των. Η επιτροπή, η επί της παραδόσεως, περιπλανάται περί τας λεωφόρους του Βώλου έφιππος, προπερευομένου του ρώσσου προέδρου της. Ζητωκραυγαί του πλήθους προ της εμφανίσεως και του ελάχιστου σκευοφόρου ημιόνου του ελληνικού στρατού, και κρότοι σφαιρών και κίνησις μεγάλη και πυροβολισμοί των χωρικών του Πηλίου κατερχομένων εκ των χωρίων των ακούγονται… Ο στρατός της καταλήψεως πλησιάζει. Τρέχω και εγώ διότι θέλω να τα ίδω όλα, όλα, όλα, άτινα θα περιμένης άμα τελειώση και η τελευταία πράξις του Ελληνικού μας ζητήματος. “[3]

“Πέριξ μεγάλης μεταξωτής Ελληνικής σημαίας, ήν κρατεί Θεσσαλός τις πρό του Δημαρχείου του Βώλου, συσπειρούται κόσμος πολύς, πληθύς άμετρος παντοδαπής ενδυμασίας και παντός γένους. Είναι η σημαία των εν Κωνσταντινουπόλι Θετταλομαγνητών. Αντί σταυρού εις την κορυφήν του αργυρού κονταρίου φέρει αγαλμάτιον αργυρούν γυναικός, απεικονιζούσης την Θεσσαλίαν θραύουσαν τας αλύσσεις της…Η σημαία είναι διπρόσωπος, επί της μιάς όψεως κυανή, εν τω μέσω της οποίας ήν λευκός σταυρός, ήσαν γεγραμμένα “Ζήτω η Ελευθερία” και κάτω “Τω Βασιλεί των Ελλήνων”… Επί της ετέρας όψεως ή κεντημένη χρυσίω η Αργώ με τους αργοναύτας της…
Εν τω μέσω δε των Παληών και των Καινουργίων ευρίσκεται πλατεία παμμεγίστη εις την μίαν άκραν της οποίας είναι εκτισμένος ο τουρκικός στρατών. Πρό του στρατώνος τούτου την πρωίαν της Δευτέρας οι μεν παρεπίδημοι Ηπειρώται και Μακεδόνες έστησαν τον οβελίσκον όν εκόσμησαν με διάφορα επιγράμματα .. ο δήμος δε Βώλου πρό της εισόδου του στρατώνος δύο πυραμίδας έφ ων έθηκε τας προτομάς του Ρήγα και του Πατριάρχου.”[4]

Ο οβελίσκος των Ηπειρωτών και Μακεδόνων έλεγε:

“Δούλοι εσμέν Μακεδόνες [και] Ηπειρώται
Λύσατε μας των δεσμών, ώ γενναίοι στρατιώται
και αν ως παρεπίδημοι εδώ, την είσοδον σας
δάφνες εκεί ημείς θα στέψωμεν το μέτωπον σας” [2]

Ισως την καλύτερη (και ελαφρή) περιγραφή των γεγονότων μας δίνει το ποίημα του Γεωργίου Σουρή “Στο Βώλο” [3], την πρώτη στροφή του οποίοι βλέπουμε στο ένθετο της φωτογραφίας. Αξίζει να το διαβάσετε ολόκληρο το ποίημα εδώ :
https://volosmagnisia.files.wordpress.com/…/souris-sto-volo…

Διαβάστε και τις αναρτήσεις του αγαπητού Aristides Papadopoulos για τα γεγονότα της εποχής από τον Νεολόγο της Κωνσταντινούπολης εδώ: https://anolehonia.blogspot.com/2013/11/2-1881-1.html

Καλό μήνα.

[1] Πηγή: http://www.agiasofia.com/thisd…/free_thessaly_epirus1881.jpg
[2] Πηγή¨Εθνικό Ιστορικό Μουσείο http://www.nhmuseum.gr/…/130-hronia-apo-tin-apeleytherosi-…/
[3] Εφημερίδα “Μην χάνεσαι”του Β. Γαβριηλίδη – 8/11/1881
[4] Εφημερίδα “Μην χάνεσαι”του Β. Γαβριηλίδη – 15/11/1881
[5] Εφημερίδα “Μην χάνεσαι”του Β. Γαβριηλίδη – 11/11/1881

Posted in Uncategorized | Tagged , , | Leave a comment