No. 1397 Η πόλη “χωρίς όνομα” του 4ου π.Χ. αιώνα στην Γορίτσα


Οι Δημητριείς (Κωνσταντάς και Φιλιππίδης) ήταν οι πρώτοι “σύγχρονοι” συγγραφείς που αναφέρθηκαν στην Γορίτσα και την θεώρησαν ότι είναι η Δημητριάδα. Ο Edward Dodwell, που ανέβηκε στην Γορίτσα στις 2 Ιουνίου 1805, παρατήρησε την βόρεια πύλη της αρχαίας οχύρωσης και τους παρακείμενους πύργους, καθώς και τα θεμέλια της αρχαίας πόλης. Παρατήρησε πέντε δεξαμενές νερού καθώς και μια “κακοπαθημένη” εκκλησία όπως αναφέρει. Θεώρησε ότι η αρχαία αυτή πόλη στον λόφο της Γορίτσας ήταν η Ιωλκός. Ο Gell επισκέφτηκε και αυτός την Γορίτσα και είδε την βόρεια πύλη, την Ακρόπολη και τις δεξαμενές νερού. Όπως και ο Dodwell θεώρησε ότι η πόλη αυτή είναι η Ιωλκός.
Λίγα χρόνια μετά, στις 12 Δεκεμβρίου 1809, ο W. Leake επισκέφθηκε και αυτός την Γορίτσα, σχολίασε τα υπολείμματα των τειχών, την ορθογώνια διάταξη των οδών στο εσωτερικό, και είπε ότι μπορούσε να διακρίνει τα (λιγοστά) υπολείμματα σπιτιών. Κατά την γνώμη του αυτή ήταν η Δημητριάς. Και άλλοι περιηγητές του 19ου αιώνα ακολούθησαν.

Ο  Mézières (1854), o Ussing (1846), και o Tozer (1869) αναφέρονται στην Γορίτσα και συνέχιζαν να πιστεύουν πως είναι η Δημητριάδα. Έλληνες συγγραφείς, ο Λεονάρδος (1836), ο Μάγνης (1860) και κυρίως ο Γεωργιάδης (1880) αναφέρονται στο «λαγούμι», ένα τμήμα ενός μεγάλου αγωγού αποστράγγισης υδάτων,δηλαδή ένα οργανωμένο σύστημα αποχέτευσης για να απομακρύνονται τα ακάθαρτα νερά έξω από την πόλη. Ο Γερμανός αρχαιολόγος Lolling (γνωστός από το Μαντείο του Απόλλωνα Κορωπαίου) την επισκέφτηκε στις 18 Δεκεμβρίου του 1882 και έκανε παρόμοιες παρατηρήσεις. Ο Ζωσιμάς Εσφυγμενίτης επίσης συμφωνούσε ότι πρόκειται για την Δημητριάδα και μάλιστα ανέφερε μια παράνομη ανασκαφή σε ένα από τους πύργους του τείχους. Πίστευε δε πως κάπου εκεί βρισκόταν ο τάφος του Δημητρίου του Πολιορκητή.

Η πιο λεπτομερής περιγραφή εκείνης της εποχής δόθηκε από τον C. Fredrich (1905) (με υποσημειώσεις του A. J. Wace). Ακολούθησε μια σειρά από δοκιμαστικές ανασκαφές του Αρβανιτόπουλου στα 1907, ο οποίος βρήκε μεταξύ των άλλων κομμάτια κεραμικών του 3 αι. π.Χ. Ο Beloch (1911) αναγνώρισε ότι η Δημητριάδα βρίσκεται απέναντι στα Πευκάκια και πρότεινε την ιδέα ότι η πόλη της Γορίτσας είναι η Νηλεία.
Ο Γιαννόπουλος (1913) ισχυρίστηκε πως η πόλη της Γορίτσας είναι η Νέα Ιωλκός. Ο Stählin στα 1924 και αργότερα 1934 ο Meyer, που έκανε μια από τις πρώτες τοπογραφικές μελέτες, πρότειναν ότι στην Γορίτσα ήταν το Ορμίνιο. Ο Γιαννόπουλος στα 1936 όταν μελέτησε αρχαία της συνοικίας του Αγίου Κων/νου άρχισε να πιστεύει πως η πόλη της Γορίτσας εγκαταληφθηκε και οι κάτοικοι ήρθαν στην περιοχή γύρω στον Άγιο Κων/νο. Η πιο ενδελεχής μελέτη έγινε στην δεκαετία του 1970-1980 από μια ολλανδική ομάδα με επικεφαλής τον Bakhuizen.

Σήμερα οι ειδικοί πιστεύουν πως στην Γορίτσα χτίστηκε μια πόλη πιθανόν από τον Φίλιππο τον Β’ στο πρώτο μισό του 4 π.Χ. αιώνα, με πολύ προσεγμένο σχεδιασμό. Η πόλη ήταν κτισμένη στη ΝΑ πλευρά του λόφου και περιβάλλονταν από οχυρωματικό τείχος με τρεις πύλες, τη βόρεια, την ανατολική και τη δυτική. Η οχύρωση της ολοκληρώθηκε πιθανότατα από τον Κάσσανδρο ανάμεσα στα 316-298 π.Χ. Τα τείχη της ενισχύονταν από 33 πύργους. Ιδιαίτερης σπουδαιότητας οχυρωματικό έργο αποτελεί ο Προμαχώνας, ο οποίος χτίστηκε στο βόρειο, πιο ευάλωτο σημείο της πόλης. Αποτελείται από δύο Πύργους σε σχήμα U, οι οποίοι ενώνονται με ένα φαρδύ λιθόκτιστο τοίχο.

Ήταν οργανωμένη σε οικοδομικά τετράγωνα. Η πόλη είχε περίπου 400-500 σπίτια, τα οποία κατοικούνταν από 3.000-3.500 κατοίκους. Ανάμεσα στα οικοδομικά τετράγωνα υπήρχαν ανοιχτοί χώροι – πλατείες. Στο δυτικό τμήμα της πόλης υπήρχαν τέσσερις δημόσιες περιοχές, ενώ στο ανατολικό δύο. Στην κορυφή του λόφου, όπου βρισκόταν η Ακρόπολη, χτίστηκε, αργότερα, η εκκλησία της Ζωοδόχου Πηγής. Η πόλη κατοικήθηκε για μικρό χρονικό διάστημα. Με την ίδρυση της Δημητριάδος το 294 π.Χ. μάλλον οι κάτοικοί της υποχρεώθηκαν να μετοικίσουν εκεί. Η σταδιακή εγκατάλειψή της ολοκληρώθηκε ως το 250 π.Χ. Από τότε δεν ξανακατοικήθηκε. Το όνομά της μας είναι προς το παρόν άγνωστο.

Σημ. Οι πληροφορίες είναι από το βιβλίο του Bakhuizen, τον ιστότοπο http://atlasthessalias.culture.gr/——————2.html , τον ιστότοπο του Υπουργείου Πολιτισμού http://odysseus.culture.gr/h/3/gh351.jsp?obj_id=2674 και τα κείμενα των περιηγητών και συγγραφέων που αναφέρονται παραπάνω. Η φωτογραφία της γυμνής από δέντρα Γορίτσας είναι λεπτομέρεια από καρτ ποστάλ του Ν. Στουρνάρα στο τέλος της δεκαετίας του 1940.
Θερμή παράκληση: Nα μην ακούσω σχόλια για δίαυλους ενέργειας, κτίριο Ε, Σείριους και άλλες ελαφρότητες γιατί έχουμε και πίεση  

Posted in Uncategorized | Tagged , , , , , , , , , , , , , , , , , | Leave a comment

No. 1396 “Μπουνάτσα στο λιμάνι ιστιοφόρων” (Ιωσαφάτ)


Φωτο καρτ ποστάλ του Ιωβέλ Ιωσαφάτ (από πρόσφατη δημοπρασία online). Eίναι στη στροφή στο τέλος της παραλίας. Ο Ιωσαφάτ ήταν ικανός φωτογράφος που άρχισε την δραστηριότητα του στα τέλη της δεκαετίας του 1920 (η κάρτα αυτή έχει σταλεί το 1929) και δυστυχώς φαίνεται ότι πιάστηκε στις εκκαθαρίσεις των Εβραίων και έχασε τη ζωή του στο Ολοκαύτωμα των στρατοπέδων συγκεντρώσεως στην Γερμανία.

Δείτε και μια άλλη όμορφη καρτ ποστάλ εδώ https://www.facebook.com/MagnesiaStoPerasmaTouChronou/photos/a.255813411210720/458438837614842/?type=3&theater

Posted in Uncategorized | Tagged , , | Leave a comment

No. 1395 Λιμάνι Βόλου (~1915)


Στέφανου Στουρνάρα από πρόσφατη δημοπρασία.

ΥΓ. Παρών, αλλά απασχολημένος – γι’ αυτούς που ρώτησαν 

Posted in Uncategorized | Tagged , , | Leave a comment

No. 1394 Βρύση Παπαδιαμάντη


Ποίημα Γιάννη Τσίγκρα – Φωτογραφία Jean Binot (1902) (2o)
————
«Άγγελος Κυρίου», σκέφτηκεν ο παπα-Αντώνης ο Μούχτης καθώς άκουσε αντιφωνητή στον Μεγάλο Κανόνα
του Αγίου Ανδρέου του Κρητός -υπολόγιζε πως θα ’ταν μόνος
στο ναό των Αγίων Αναργύρων, στην Πορταριά, είχεν ανάψει ένα κεράκι, μα ο σκοτεινός, στο δεξί αναλόγιο, τα ’λεγε από στήθους- εξήντα, και βάλε, τροπάρια με το «ελέησόν με, ο Θεός, ελέησόν με» στην αρχή του καθενός. Όταν τελείωσαν, ο παπα-Αντώνης πλησίασε τρέμοντας, τα γόνατά του λυγούσαν, μα ο άλλος τον πρόλαβε:
«Ονομάζομαι Αλέξανδρος κι ήλθα να δω τον αδελφό μου, το γραμματικό του χωριού, τον Γιώργη Παπαδιαμάντη, έμαθα δεν είναι καλά, κι είπα
να ξεκινήσω απ’ την εκκλησιά». Ο παπα-Αντώνηςσυνήλθε, του πρότεινε ένα κομμάτι χαλβά στο μαγαζί τού επ’ ανηψιά γαμβρού του, του Μελαχρινού,
όμως εκείνος βιάζονταν, ευχήθηκε «Καλό υπόλοιπο Σαρακοστής κι αν δε σε δω παπά μου, Καλή Ανάσταση».
Και κατευθύνθηκε, στη βρύση
που ακόμη, στην Πορταριά, ονομάζουν βρύση Παπαδιαμάντη.

Posted in Uncategorized | Tagged , , , | Leave a comment

Νο. 1393. Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης (1o)

Τον κυρ Αλέξανδρο άρχισα να τον διαβάζω αργά. Ίσως ήταν καλύτερα έτσι. Μερικά πράγματα μπόρεσα να τα εκτιμήσω διαφορετικά, ίσως να μου ξέφευγαν αν ήταν υποχρεωτικό διάβασμα (εστω και καλού) μαθητή. Το internet (που το καταριόμαστε αλλά…) μου έδωσε ακόμα μεγαλύτερη πρόσβαση στον κυρ Αλέξανδρο. Μιας και η 3η Ιανουαρίου ήταν η ημέρα της αποδημίας του παραθέτω μια επιλογή συνδέσμων που νομίζω ότι αξίζουν

1) Μια εκπομπή της ΕΡΤ (από το “Παρασκήνιο” – όπου ο ένας από τους δύο παραγωγούς ήταν ο βιλιώτης Λάκης Παπαστάθης) αφιερωμένη σ΄αυτόν.
https://www.youtube.com/watch?v=b9NfQVoyc9k
(Αναστασιος Πολατογλου ευχαριστώ που το ανέρτησες)

Posted in Uncategorized | Tagged , , | Leave a comment

1391. Με υγεία και κάθε επιτυχία το 2020!


Φλας-μπακ εκατό χρόνια πριν – Διαβάζω στο φύλο της 1/1/1920 στην Ελευθερία του Βόλου.

“- Η μοναδική μας οδός Ερμου συναγωνίσθη χθές οπωσδήτοτε επιτυχώς της συνωνύμου της της πρωτευούσης
– Η κίνησις υπηρξε ζωηροτάτη.
– Η τρελλη νεότης προέπεμψε το 1919 με αρκετήν ευθυμίαν
– Τα καταστήματα έκαμαν χρυσές δουλειές
– Η τάξις καθ’ όλην την πόλιν, παρά την μεγάλην κίνησιν διετηρήθη παραδειγματική
– Τα κέντρα όλα κατάμεστα κόσμου
– Εις το “Ακταίον” αρκετός κόσμος απο ενωρίς
– Κυριάρχουν οι αντιπρόσωποι του ωραίου φύλου
– Παρετηρήθη ότι ο … βλεμματοπόλεμος (κατά το χαρτοπόλεμος) ήτο εις ημερησίαν διάταξιν
– Επίσης εγένετο αισθητή και η παρουσία γαμβρού γνωστής οικογενείας
– Εις τα σπίτια το οικογενειακόν πόκερ εξηκολούθησεν άγριον μέχρι πρωίας
– Οι ξενύχτηδες κατώρθωναν να διακρίνουν τους υποστάντας πανωλεθρίαν από το πένθιμον ύφος τους
– Τουναντίον οι κερδισμένοι εχαιρέτισαν την Ανατολήν του Νέου Έτους με χρυσήν καρδιάν
– Άριστην εντύπωσιν επροξένησεν η μουσική του Ορφανοτροφείου. Το απόγευμα περιήλθε τας κεντρικωτέρας οδούς της πόλεως παιανίζουσα θούρια και προχαιρετίζουσα το νέον έτος
– Σήμερον οι συμπολίται θα δεχθούν πολλούς επισκέπτας γα την συνειθισμένην “φορολογίαν” το πρωτοχρονιάτικον πουμπουάρ
– Θαυμάσια προμηνύεται η σημερινή τελετή της Πρωτοχρονιάς
– Τα αστυνομικά όργανα ενήργησαν χθες την νύκτα αιφνηδιασμόν εις γνωστήν οικίαν επί της οδού Ερμού. Εκεί ανεκαλύφθησαν τρία καρρέ πόκερ. Μεταξύ των παιζόντων συγκαταλέγετο και εις Βουλευτής – πρόοδος πρόοδος

ΣΗΜ Η φωτογραφία είναι αγνώστου (μου μυρίζει Ζημέρης) τέλος τριάντα ίσως.

Posted in Uncategorized | Tagged , | Leave a comment

No. 1392 Πιστοποιητικό γεννήσεως Γάλλου στο Βόλo στα 1895


Πιστοποιητικό γεννήσεως του Guys Νorbert Christian Bonaventure που γεννήθηκε στο Βόλο στις 14/7/1895 στις 4:00 πμ  υπογεγραμμένο από τον Γάλλο πρόξενο στο Βόλο Φελιξ Ρομπέρτ. Ο Félix Robert διετέλεσε προξενικός πράκτορας της Γαλλίας στη Λάρισα από τις 15.3.1867 μέχρι τον Φεβρουάριο του 1875 (Θεσσαλικό Ημερολόγιο τομ 60, σελ. 106) και μετά υποπρόξενος στο Βόλο. Ήταν υποπρόξενος με τα γεγονότα του 1878 (επανάσταση, Όγλ κλπ).
Από πρόσφατη δημοπρασία.

Posted in Uncategorized | Tagged , , | Leave a comment