1025. To … Kιούπι; (1897)

16601903_1128604280598291_1188009400630819824_o1

Στην σειρά των φωτογραφιών του Βόλου που πρόσφατα βρήκα, υπάρχει και αυτή εδώ. Είμαστε στα 1897, νομίζω. Και εδώ έλληνες στρατιώτες παρόμοιοι με αυτούς που χορεύαν στην παραλία (http://tinyurl.com/j44mdst).
Πιθανόν αρχές άνοιξης πριν αρχίσουν οι επιχειρήσεις.
Από το [1] μαθαίνουμε ότι στο τέλος του 19ου αιώνα η πόλη υδροδοτούταν από αρτεσιανά πηγάδια, εκ των οποίων τα κυριώτερα ήταν της Παναγίας (κοντά στον Άγιο Κωνσταντίνο), του Σαμπάναγα (κοντά στον Άγιο Νικόλαο), ένα άλλο κοντά στην Μεταμόρφωση και τέλος το μεγαλύτερο, το Κιούπι, στα Παλιά [1]. Κιούπι αποκαλείται σήμερα το γήπεδο του Μαγνησιακού (ή καλύτερα … Kιούπ’ 😉 ).
Το είδος των σπιτών, η κλήση του εδάφους στην φωτογραφία, όλα υποδεικνύουν τα Παλιά. Συμφωνήσαν και άλλοι που ξέρουν πιό πολλά – ο Άρης Π., ο Νίκος Μ. και ο Γιώργος Κ. Είναι άραγε το Κιούπι; Που ακριβώς ήταν; Ίσως να μη μάθουμε ποτέ…

Άλλες δύο απεικονίσεις πηγών στην πόλη στα σκίτσα δύο παλιότερων αναρτήσεων:
http://tinyurl.com/h3kb4bh (1886) και
http://tinyurl.com/h8bxkdz (1897)

[1] Water supply and drains of Volos by Αnastasia Koliou, Volos 1881-1955, The city and the people, Volos 2004.

Posted in Uncategorized | Tagged , , , | Leave a comment

1024. Έλληνες στρατιώτες χορεύουν στην παραλία του Βόλου (1897)

16473155_1126892180769501_1857450050902670076_n1
“Έξι με επτά άντρες φτιάχνουν μια γραμμή πίσω από τον επικεφαλής, τον πρώτο, που  κρατάει ένα μαντήλι και δίνει την άκρη του στον δεύτερο, ώστε να περιστρέfονται ευκολώτερα, ενώ  οι υπόλοιποι κρατάνε τα χέρια.
Ο χορός ξεκινούσε αργά, νωχελικά, με τα πόδια να τονίζουν το μουσικό μέτρο του τραγουδιού κατεβαίνοντας πάντα λίγο μετά τον κτύπο σε ένα παράξενο είδος συνκοπτόμενου χρόνου. Το βήμα ήταν κάτι παραπάνω από περπάτημα, με το ένα πόδι που διασταυρώνεται με το άλλο κατά διαστήματα.  Και καθώς οι φωνές γινόταν πιο δυνατές, και τα σώματα κινούνταν με ένα πιό έντονο ρυθμό,  ο πρώτος του χορού ξεκινάει το κομμάτι του, κατά την διάρκεια του οποίου  οι σύντροφοί του απλώς παίζουν ενα συνοδευτικό ρόλο. Αυτός περιστρέφεται γύρω στο ένα πόδι, πηδάει στον αέρα, κτυπάει τα  τακούνια του και χαϊδεύει την φούντα του τσαρουχιού του με το πίσω και το  εμπρός μέρος του χεριού. ”

Έτσι περιγράφει τον χορό των στρατιωτών, η 18χρονη εθελόντρια νοσοκόμος του Ερυθρού Σταυρού στο Βόλο, Χάριετ Μπόιντ. Σε λίγες μέρες θα περιποιήται τους ίδιους στρατιώτες τραυματισμένους από τη μάχη του Βελεστίνου στο νοσοκομείο του Ερυθρού Σταυρού στο μέγαρο Χατζηκυριαζή.

Εξαιρετική και μοναδική φωτογραφία γάλλου ταξιδειώτη, από μια σειρά φωτογραφιών του Βόλου πως μόλις απέκτησα. Στο βάθος δεξιά το καφενείο η Ωραία Ελλάς για το οποίο μιλήσαμε και το είδαμε στην ανάρτηση 1021 http://tinyurl.com/httnlwx .

16508074_1126895027435883_9095535111175120143_n1

Posted in Uncategorized | Tagged , , , , , | Leave a comment

1023. “Η Εν Σαρακηνώ Μάχη” 6/2/1878 (Κ. Σακελλαρίδη)

16423051_1124886440970075_4601392730641905244_o1
Επέτειος της μάχης της Σαρακηνού (6 Φεβρ. 1878) σήμερα. Διαβάστε την περιγραφή της μάχης σε μιά παλιά ανάρτηση εδώ http://tinyurl.com/zboeqpv . Σήμερα έχουμε εδώ ένα μικρό κομμάτι ενός ποιήματος του Κ. Σακελλαρίδη του ιδρυτή της Θεσσαλίας που συμμετείχε στην επανάσταση του 1878 (δείτε περισσότερα γι’ αυτό στη ανάρτηση του αγαπητού Άρη Παπαδόπουλου εδώ http://anolehonia.blogspot.com/2014/11/1_22.html ). Ο Άρης μου έδωσε ένα αντίγραφο αυτού του ποιήματος που παραθέτω εδώ (ευχαριστώ!) – άφησα την ορθογραφία αυτούσια εκτός από τη μετατροπή στο μονοτονικό.

“Και ο Φλεβάρης περπατεί στας έξη, μια Δευτέρα,
Έξαφνα σκούζει μια φωνή: “Τούρκοι παιδιά στο Κλήμα”
Και σα φωτιά, σαν αστραπή η Λεβεντιά ξυπνάει.
Ξυπνάει! και στα ρέματα σταις αποκείθε ράχαις
Στον Τϋπανο, στον Σαρακινό, ψηλά στην Καλογρίτσα
Με λιονταρίσι’ αταραξιά, με αλαφιού ποδάρι
Σκορπάει και ριζόνεται σε πέτρα, σε κοτρώνι
Κι ανάργι’ ανάργια τη φωτιά ανάφτει το τουφέκι.
Πιαστήκανε στον πόλεμο! κ΄ευθύς καπνός κι΄αντάρα
Κι αντίλαλος και ταραχή κατακυλά σταις ράχαις
Κι΄ολημερής η ρεματιαίς αδιάκοπα βογγούνε.

Παν εκατό στον Τύμπανο, πενήντα στο Γουστίλα.
Και εκατό σκορπίζονται στα περα-δώθε πλάγια
Και τα καϋμένα τα παιδιά τα δεκοχτώ τ΄αγόρια
Π’αφήσαν το Γυμνάσιο και παν για την Πατρίδα
Καταμπροστά στου κανονιού πηδούν με μιας το στόμα.
Τα νειάτα δεν τα κυβερνά ο νους, αλλ΄ η καρδιά τους.
Πέντε χιλιάδες μονομιάς τους ρίχνονται οι Τούρκοι
Δεξιά, ζερβά, από μπροστά και απ’ την πέρα ράχη
Και δυό πασσάδες δίνουνε ΄πο δυό μεριαίς τη διάτα
Και τα κανόνι’αδιάκοπα κτυπούν τα μετηρίζια,
Μα εκείνοι δεν δειλιάζουνε, δε σκύφτουνε κεφάλι
Τους τραγωδούν τους φέρνουνε φυσέκια η παρθέναις
Τους κτίζουν τα ταμπούργια τους νερό τους κουβαλούνε
Κ’ έχούν ΄στο πλάι σύντροφο τη δόλια Μαργαρίτα.

Κάνουν οι Τούρκοι προσευχή και ξεκινούν για πάνω.
Μα αδεκεί τους σταματούν, τους κόφτουνε το δρόμο:
“Που πας, που πας Ρετζέπ πασσά, στην Λεβεντιά απάνω;”
Που πας ουρλιάζουν εκατό και χύνονται διακόσιοι
‘Στο κάτωχρο ασκέρι του με τα σπαθιά στο χέρι.
“Πάμε να σας σκλαβώσουμε ραγιάδες” τους φωνάζουν
Χίλια αντάμα στόματα απ’ τ’ αντικρύ ταμπούρι
Κι’αντάμα με το χουγιατό χυμούναι καταπάνω.

Θεέ μου! το μπουμπουνιτό, τι μούγκρισμα, τι πλάλα,
Σα χύμιξαν οι άπιστοι πέντε μαζί χιλιάδες
Κ’ έκλώσανε τον Τύμπανο από ταις δύο πάνταις
Από δεξιά, από ζερβά, και απ΄το δεξί πλευρό του.
Σκούζουν τα βόλια, ‘στράφτουνε των κανονιών η μπάλαις
Και στρώνονται αμέτρητοι οι τούρκοι στα κοτρώνια.
Από παντού εσφλώμωσε, εγείνηκε σκοτάδι
Θεοβροντή δεν έπερνε κανείς απ΄τη βαζούρα,
Μον’ κάπου, κάπου στη λαμπή ξέλαμπε το κοτρώνι
Που κράταγε ακοίμητο της Λεβεντιάς το βόλι.
“Εδώ ‘μασθε” “απάνω τους” φωνάζ’ ενας του άλλου
“Βαστάτε παλληκάρια μου, βαστάτε λεβεντάδες”
Σκούζ’ η γερο-Σουΐπενα μεσ’στη φωτιά χωμένη.
Πέντε φοραις τους τσάκισαν, τους πήρανε στο γιούχα
Τρεις μπημπασάδες λάβωσαν, κ’ένα κρατούν στο τόπο
Και χίλιους ξεδιπλάρωσαν έως το μεσημέρι…

Γέρνει ο ήλιος και βαρειά ακόμα το τουφέκι
Βροντά στα ξηρορρέματα, μέσα στα κορφοβούνια
Και από κει το βογγητό αντιλαλεί ως πέρα.
Στα εικοσιτέσσαρα χωριά απ΄άκρη έως άκρη,
Και μιά μαννούλα δύστυχη στου βογγητού τον ήχο
Ρίχνει ματιά στον ουρανό, φωνή σ’ενα περδίκι.
“Πουλί! όπου ψηλά πετάς και σκίζεις τον αέρα
“Θυμήσου τη μαννούλα σου πως σε γλυκοφιλούσε
“Και πως γλυκά σε τάιζε κάθε στιγμή στο στόμα,
“Θυμήσου … και λογάριασε τον πόνο μου, πουλί μου,
“Και άλλαξε το δρόμο σου, και σύρε να μου φέρης
“Μαντάτα απ’ τον πόλεμο και΄απ’ τον μονάκριβό μου
“Αχ παίξε τα φτερούδια σου και κλώσε τη νουρά σου
“Και σαν εβγής στον Αϊλιά πέρα στη Μακρινίτσα
“Πέτα ψηλά κι’ αγνάντεψε να δης το μικρογυιό μου.
“Είναι ψηλός, είναι λιγνός, λεβέντης σαν ξεφτέρι
“Μ’ ανέγροικος για το σπαθί και για το μητερίζι..
“Μικρός, μικρός απ΄το σχολειό μέσ’ απ’ την αγκαλιά μου
“Σαν χελιδόνι πέταξε στου Αϊλιά ταις ράχαις
“Και απ΄τα γλυκοχαράματα κοντά δώεκα ώραις
“Καίεται μέσ’στον πόλεμο με τούρκους και αραπάδες.

“Για πέτα, πέτα πέρδικα εκεί ψηλά και πες μου
“Αν πολεμά ο γυιόκας μου, αν κυνηγά τους τούρκους
“Κι αν τον ιδής να πολεμά να κυνηγά τους τούρκους
“Άλλαξε δρόμο γλήγορα κ’έλα να μου μηνύσεις
“Κι’άν πάλι τον ελάβωσε κανένα δόλιο βόλι
“Πάρε νερό ‘στη γλώσσα σου και πέρα στο πλευρό του”.

ΣΗΜ. Η φωτογραφία είναι από κάρτα του Κώστα Στουρνάρα

Posted in Uncategorized | Tagged , , , , | Leave a comment

16463159_1123787087746677_4261590519571778639_o2
Η φωτογραφία είναι αγνώστου “πατρότητος”. Αλλά σίγουρα είναι … οι Παρίσιοι της Θεσσαλίας, όπως είπε και ο Β. Γαβριηλίδης στο “Ανά την Θεσσαλίαν” 😉 Εϊναι πραγματικά μοναδική μιας και οι φωτογραφίες της εποχής (πρέπει να είναι ~1897) είναι ελάχιστες.
Ποιός είναι αυτός ο δρόμος της πόλης; Αναγνωρίζετε κάποιο κτήριο;

Είναι όντως η Δημητριάδος και το Μέγαρο Σκενδερανη. Πιθανώς στην φάση αποπεράτωσης. Ευχαριστώ όλους που απάντησαν!

ΣΗΜ. Από μια σειρά 7 φωτογραφιών του Βόλου που απέκτησα τις τελευταίες μέρες.

Posted in Uncategorized | Tagged , , | Leave a comment

1021. Ανατολική παραλία (~1894?)

16422490_1121979044594148_2992525681661293923_o1
Είναι το ένα κομμάτι ενός καταπληκτικού τρίπτυχου που είχε αναρτηθεί παλαιότερα, αλλά “χαθηκε” στα σχόλια και γι’ αυτό την ξαναναρτώ. Το κτίριο στα αριστερά με το μεγάλο άνοιγμα και τα τρία παράθυρα στο πάνω μέρος που καταλήγουν σε ημικυκλικά τόξα είναι το καφενείο “Η Ωραία Ελλάς”, για το οποία θα ξαναμιλήσουμε τις επόμενες μέρες. Το τρίπτυχο που φαίνεται στην ανάρτηση 829 (https://www.facebook.com/MagnesiaStoPerasmaTouChronou/posts/847760578682664:0 ) μου το πρωτοείχε υποδείξει ο φίλος Βύρων Παπαδόπουλος https://www.facebook.com/viron.papadopoulos και μου το ξαναθύμησε η φίλη Despina Drepania . Ένα αντίγραφο του τρίπυχου βρίσκεται στο σουηδικό μουσείο Hallwylska museet, στην Στοκχόλμη. Ήταν στην κατοχή μιας σουηδής κόμησσας, η οποία την απέκτησε κατά την επίσκεψη της στην Ελλάδα μεταξύ 15/3 και 6/6/1896*. Η φωτογραφία είναι του Στέφανου Στουρνάρα – το μεσαίο κομμάτι της το έχει εκδώσει σαν κάρτ ποστάλ στα 1904. Επίσης υπάρχει σε μεγένθυση στο Δημαρχείο Βόλου, όπου οι άνθρωποι του ΔΗ.Κ.Ι. δίνουν την χρονολογία του 1894 και σημειώνουν την ξύλινη προβλήτα (σκάλα) στο λιμάνι του Βόλου (δείτε και εδώ http://81.186.130.244/node/6820 )

*Υπάρχει κάποιος που να μπορέσει να βοηθήσει με μιά μετάφραση από τα σουηδικά; Υπάρχει περίπτωση να έχει βολιώτικο ενδιαφέρον ένα ταξειδιωτικό ημερολόγιο εκείνου του ταξειδιού.

Posted in Uncategorized | Tagged , , , | Leave a comment

1020. Ο ζωγράφος Πώλ Σουλικιάς

16463277_1120845141374205_6398778358516680753_o1
Λίγες μέρες πριν, ο καλός φίλος, Βολιώτης της διασποράς και διακεκριμένος καθηγητής του τμήματος χημικών μηχανικών του πανεπιστημίου ΜακΜάστερ του Καναδά, Γιάννης Βλαχόπουλος, μου έστειλε ένα μήνυμα και μου είπε “πρέπει να κάνεις μια ανάρτηση γι’ αυτόν”.

Τα έργα του μ’ άρεσαν πολύ! Τα χρώματα είναι εξαιρετικά. Έχει ένα ιδιαίτερο τρόπο απόδοσης της εικόνας που μιλάει κατευθείαν στην καρδιά, χωρίς να χρειάζεται να αποδώσει τα περιγράμματα με ακρίβεια. Γεννημένος στην Κομοτινή το 1926 αλλά μεγαλωμένος στο Βόλο σε μια δύσκολη εποχή, ο Πωλ Σουλικιάς μενανάστευσε στον Καναδά το 1956. Εκεί δούλεψε και καθιερώθηκε. Χαρακτηρίστηκε ως «χαρισματικός τοπιογράφος» του Κεμπέκ και του Ανατολικού Καναδά. Εκτός του Καναδά, το έργο του περιλαμβάνει εμπνεύσεις από την Ελλάδα, την Γαλλία, το Μεξικό, αλλά και προσωπογραφίες και νεκρές φύσεις. Γύρισε στην Ελλάδα το 1990 και μένει στην Ανακασιά. Εκθέσεις του έχουν γίνει ανά τον κόσμο, αλλά αρκετές και στον Βόλο. Η τελευταία μόλις μερικούς μήνες πρίν στο Πολιτιστικό Κέντρο Νέας Ιωνίας.

Ο Γιάννης Μουγογιάννης σε σημείωμά του στην «ΜΑΚΡΙΝΙΤΣΑ» (4/97), αναφέρει:

-« Ο Πωλ Σουλικιάς τιμά και την Ελλάδα και τον τόπο μας στο εξωτερικό, προνόμιο για το οποίο πρέπει να υπερηφανευόμαστε».
————
Λεπτομέρειες από την ζωή του θα βρείτε στα πρόσφατα άρθρα της Θεσσαλίας:
http://tinyurl.com/hbxnrx9
http://tinyurl.com/jyerym3
αλλά και στον ιστότοπο του ζωγράφου:
www.paulsoulikias.com

16387403_1120845254707527_3516100394478800585_n116299375_1120847478040638_343685602126938953_n116473846_1120847691373950_7321529634291006549_n116473103_1120857344706318_8482938692917446583_n1

Posted in Uncategorized | Tagged , , | Leave a comment

1019. Θρησκευτικο-φιλολογικός σύλλογος οι Τρεις Ιεράρχες

16427655_1118046658320720_1784845469901113131_n1

Ενώ εμπορικά ο Βόλος είχε ήδη προοδεύσει σημαντικά στο τέλος του 19ου αιώνα, η πρόσβαση στην γνώση ήταν περιορισμένη. Τα βιβλία ήταν ακριβά και συνεπώς προνόμιο μόνο των πλουσίων. Τότε ο Ζωσιμάς Εσφιγμενίτης ιδρύει το “Αναγνωστήριον Κοινόν” ένα είδος λαϊκής βιβλιοθήκης μέσα στο βιβλιοπωλείο του “Ιωλκός” (Όγλ και Αλεξάνδρας), που έδινε την δυνατότητα σε όποιον ήθελε, να διαβάζει τα βιβλία που διέθετε. Ήταν και αυτό μια πρόχειρη λύση. Με το θάνατο του Ζωσιμά το 1902 εξέλειψε αυτή η πηγή γνώσης. Το 1907, μια ομάδα επιστημόνων, εμπόρων και άλλων επαγγελματιών με επικεφαλής τον αρχιμανδρίτη Πολύκαρπο Ζάχο αποφάσισαν την ίδρυση του θρησκευτικο-φιλολογικού σύλλογου οι Τρεις Ιεράρχες με βιβλιοθήκη και αναγνωστήριο διαθέσιμο στο ευρύ κοινό. Το 1908 παραχωρήθηκε στον σύλλογο η βιβλιοθήκη του Ζωσιμά Εσφιγμενίτη με πολλά σπάνια βιβλία που μέχρι τότε μάλλον σάπιζε σε κάποιες αποθήκες του Δήμου Παγασών, στον οποίο την είχε δωρήσει ο μακαρίτης με τη διαθήκη του. Επιπλέον της βιβλιοθήκης, ο σύλλογος διοργάνωνε μαθήματα ΛαΪκής Σχολής (κάτι σαν ανοιχτό πανεπιστήμιο) όπου σημαντικά ονόματα της πόλης δίδαξαν, π.χ., ο Νικ. Σαράτσης Υγιεινή, ο Κωνσταντίνος Ζάχος Κοινωνιολογικά (αδερφός του Πολύκαρπου και δικηγόρος Βόλου, συνδικαλιστής και ιδρυτής της εφημερίδας ΕΡΓΑΤΗΣ καθώς και πρωτεργάτης της δημιουργίας του Εργατικού Κέντρου Βόλου) , ο Βασίλειος Κόντης Ιστορία της Μουσικής κ.α. Στα 1913 ο Νικόλαος Χαρισιάδης από την Ήπειρο δώρισε στο σύλλογο την νεοκλασική του οικία στην γωνία Δημητριάδος και Όγλ. Αυτή ήταν και η μόνη λαϊκή βιβλιοθήκη της πόλης μέχρι το 1980.

ΣΗΜ. Η κάρτα του Στεφ. Στουρνάρα ανήκει στην συλλογή του φίλτατου Ν. Μαστρογιάννη (ευχαριστώ!).
Για τον Πολύκαρπο Ζάχο (αλλά και τα άλλα μέλη της σημαντικής αυτής οικογένειας) διαβάστε στο εξαιρετικό μπλόγκ του αγαπητού Άρη Παπαδόπουλου.
http://anolehonia.blogspot.com/2014/05/blog-post_8.html

Posted in Uncategorized | Tagged , , , , , , | Leave a comment