319β*. Πευκάκια και Σαρακηνός (~1950)

peukakia-sarakinos-ed

Μιά ευφιέστατα καδραρισμένη φωτογραφία του Απόστολου Βερβέρη. Δυνατή και καθαρή εικόνα. Η βάρκα. Τα παιδιά. Και ο Σαρακηνός που φαίνεται γυμνός, σχεδόν ανάγλυφος και τρισδιάστατος.

Ο Σαρακηνός, που μερικοί τον θεωρούν ανενεργό ηφαίστειο. Όμως από το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Βόλου μας λένε πως η “θεωρία” αυτή δεν είναι παρά ένας αστικός μύθος. Μάλιστα λένε πως ηφαίστειο ανενεργό υπάρχει στην περιοχή μας – αλλά είναι στις Μικροθήβες.

Όταν έψαχνα για την προέλευση της ονομασίας “Σαρακηνός” έπεσε σε μιά “θεωρία” του κ. Αρβανιτόπουλου, αρχαιολόγου στην αρχή του 20ου αιώνα στον Βόλο, που ισχυρίζονταν ότι το επίθετο “σάραξ” στα αρχαία σημαίνει άνυδρος, ή άδενδρος.. Άρα λόγω της … ερήμου λέμε Σαρακινή αυτοκρατορία την Αραβική αυτοκρατορία. Άρα Σαρακηνός το βουνό του Βόλου έρχεται όχι απο τους Σαρακηνούς πειρατές αλλα ότι είναι “σάραξ όρος” –> Σαρακηνό βουνό = άδενδρο βουνό – γιατί άνυδρο δεν είναι …

Βέβαια, καθώς αυτά είναι επικίνδυνα μονοπατια για ένα τεχνοκράτη σαν και μένα, είχα την προνοητικότητα να ρωτήσω μια καλή φίλη – Λαίδη της γραμματικής και Μαρκησία της ετυμολογίας, η οποία μου είπε:

“Δεν υπάρχει επίθετο “σάραξ” στα αρχαία που να σημαίνει τον άνυδρο ή τον άδενδρο. Γενικά δεν υπάρχουν επίθετα με τέτοια κατάληξη (με μικρές εξαιρέσεις όπως το “βλαξ”) Ο “σάραξ” είναι ουσιαστικό (σάραξ-σάρακος) και σημαίνει “σαράκι”. Καμία σχέση με τον Σαρακηνό (με ήτα και όχι με γιώτα) < αραβ. sharaqiyyin= ανατολίτης. Ενδιαφέρον παρουσιάζει η αναφορά στους Σαρακηνού του Ιωάννη Δαμασκηνού (8ος αιώνας ): «Έστι δε και η μέχρι του νυν κρατούσα λαοπλάνος θρησκεία των Ισμαηλιτών, πρόδρομος ούσα του Αντιχρίστου. Κατάγεται δε από Ισμαήλ, του εκ της Αγάρ τεχθέντος τω Αβραάμ, διόπερ Αγαρηνοί και Ισμαηλίται προσαγορεύονται. Σαρακηνούς δε αυτούς καλούσιν, ως εκ της Σαρρας κενούς…» Ο Δαμασκηνός θεωρεί το όνομα Σαρακηνός < Σάρα + κενός, αναφέροντας ότι η αντίχριστη αυτή εθνότητα δεν κατάγεται από τη Σάρα αλλά από την Αγαρ (ήταν η δούλη της Σάρας την οποία η ίδια η Σάρα παραχώρησε στον Αβραάμ για τεκνοποίηση. Γέννησε τον Ισαμήλ από τον οποίο κατάγονται οι Ισμαηλίτες.) Οπως καταλαβαίνεις, εδώ έχουμε μια περίπτωση εκούσιας -πιστεύω- ΠΑΡΕΤΥΜΟΛΟΓΙΑΣ! Για να μη σε κουράζω, το τοπωνύμιο του Σαρακηνού λόφου έχει να κάνει προφανώς με τους Σαρακηνούς που μάστιζαν την περιοχή.”

Για να δούμε λοιπόν τι λέει ο Κορδάτος στο βιβλίο του “Η Ιστορία της Επαρχίας Βόλου και Αγιάς” για τους Σαρακηνούς και την εμφάνιση τους στην περιοχή:

“Έχουμε μαρτυρίες ότι στα 896 μΧ πειρατικός στόλος Σαρακηνών, με επικεφαλης κάποιον κουρσάρο Δαμιανό, ήρθε στον Παγασητικό και μπήκε στην Δημητριάδα, όπου έσφαξε όλους τους αρσενικούς που μπορούσαν να φέρουν όπλα και άδειασε την πόλη από κάθε πολύτιμο πράγμα…
Άλλη μιά τέτοια μεγάλη επιδρομή των Σαρακηνών αναφέρεται λίγο πρίν του 1070. Λέει μάλιστα η παλιά παράδοση, πως μπήκαν στην Δημητριάδα και την κούρσεψαν, γιατί έβρεχε δυνατά και οι κάτοικοι της Δημητριάδας μπήκαν στα σπίτια τους. Τότε βρήκαν ευκαιρία οι πειρατές, βγήκαν από τα καράβια τους και μπήκαν στην πόλη και την πλιατσικολόγησαν. Αν θέλουμε την πιστεύουμε αυτή την παράδοση, Είναι μια δικαιολογία των Δημητριέων, που φάινεται τόσο πολύ φοβούντανε τους πειρατές (γιατί ήταν ζωντανές οι αναμνήσεις για τις σφαγές και το κούρσεμα του 896), ώστε μόλις είδαν τον πειρατικό στόλο, παράλυσαν”….

———
Ο εξαιρετικός φίλος Χρίστος Π. μου έστειλε αυτή την φωτογραφία που φαίνεται ότι είναι βγαλμένη ακριβώς σ΄αυτό το σημείο!  Ευχαριστώ!

Φωτογραφία Χρήστου Πίνα (2013)

Φωτογραφία Χρήστου Πίνα (2013)

Advertisements
This entry was posted in Uncategorized and tagged , , , , . Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s