335*. Το κάψιμο των Μηλεών από τους Γερμανούς (4 Οκτ. 1943)

Από το βιβλίο "Μηλιές, Κώμη του Πηλίου Όρους" της Ελένης Φαίη Σταμάτη, 1989.  Το ένθετο απόκομμα είναι από τον Τϋπο του Βόλου, 3 Οκτ. 1943.

Από το βιβλίο “Μηλιές, Κώμη του Πηλίου Όρους” της Ελένης Φαίη Σταμάτη, 1989.
Το ένθετο απόκομμα είναι από τον Τϋπο του Βόλου, 3 Οκτ. 1943.

Με την κατάρρευση της Ιταλίας το 1943, οι Ιταλοί εγκατέλειψαν τρόφιμα και όπλα πίσω τους. Στο Βόλο το υλικό βρίσκει το δρόμο του προς το Πήλιο και τους αντάρτες. Οι Γερμανοί εγκαθίστανται στο Βόλο. Στις 26 Σεπτεμβρίου ένας Γερμανός αξιωματικός και ένας στρατιώτης, προπομποί μιας γερμανικής φάλαγγας που πήγαινε πρός τις Μηλίες, σκοτώνονται σε μιά μικρή μάχη με τους αντάρτες.  Η φάλαγγα που ακολούθησε θεώρησε ότι οι αγνοούμενοι τους ήταν αιχμάλωτοι των ανταρτών.  Στο Βόλο οι Γερμανοί συλλαμβάνουν εκατοντάδες πολίτες στις 1 Οκτωβρίου και τους φυλακίζουν στην Εξωραϊστική και στο σχολείο της Νέας Ιωνίας. Στο μεταξύ έχοντας κλείσει τις τοπικές εφημερίδες, επιτρέπουν την έκδοση ένος  δισέλιδου έντυπου με το όνομα “Ο Τύπος του Βόλου” υπό ασφυσκτική λογοκρισία. Στις 2 Οκτωβρίου ο Ρίκερτ, διοικητής της πόλης βγάζει την ανακοίνωση που βλέπετε στην εικόνα, και απειλεί με αντίποινα.  Στο φύλο της 3ης Οκτωβρίου διαβάζουμε τα πρώτα 10 ονόματα εκτελεσθέντων – Σάββας Γεώργιος, Τσαλματζάς Γεώργιος,  Τσαλματζάς Ιωάννης, Κεχαγιάς Βασίλειος, και άλλοι.

Στο μεταξύ βρίκονται οι νεκροί Γερμανοί και το σχέδιο των αντιποίνων μπαίνει σε εφαρμογή. Δευτέρα 4 Οκτωβρίου χαράματα μιά φάλαγγα Γερμανών ξεκινά από τον Βόλο. Λίγες ώρες μετά το χωριό αρχίζει να καίγεται.  Ενας ηλικιωνένος αυτόπτης μάρτυρας  λέει: “Απ΄τα ανοίγματα των σπιτιών μας έριχναν οι Γερμανοί μιά σκόνη, πυροβολούσαν και ο χώρος λαμπάδιαζε.  Ο ουρανός σε λίγο βάφτηκε μ΄ένα απαίσιο κόκκινο χρώμα, τα ζώα ούρλιαζαν, οι κρότοι από τα ξύλα που καίγονταν και από τους τοίχους που γκρεμίζονταν ήταν τρομεροί. Μας είχαν καταστρέψει. Αλλά εκείνο που ήταν αβάσταχτο ήταν το μακελειό που γινόταν στον σταθμό. Οι Γερμανοί εκτελούσαν εκεί, μέσα στην φωτιά, τους συμπατριώτες μας ανά πεντάδα… Την άλλη μέρα σ΄ έναν ομαδικό τάφο θάψαμε τους 29 νεκρούς και σήμερα ένα απλό άσπρο μνήμα θυμίζει στον επισκέπτη τα ονόματα αυτών που χάσαμε”. Ελάχιστοι κάτοικοι έμειναν στις Μηλιές μετά την καταστροφή. Άλλοι πήγαν στα καλύβια στους ελαιώνες, άλλοι στο Βόλο.   Οι ατυχίες για το όμορφο αυτό χωριό συνεχίστηκαν. Οι Γερμανοί τους ξαναἑπισκέπτονται”αργότερα και λεηλατούν, συλλαμβάνουν και εκτελούν ντόπιους. Αργότερα το ’46 η περιοχή πλήττεται ἀπό μια κατακλυσμιαία βροχή που κάνει μεγάλες ζημιές.  Η περιοχή δεν γλιτώνει από τις δυστυχίες με τον εμφύλιο. Οι σεισμοί δίνουν ακόμα ένα κτύπημα στο όμορφο χωριό.

Σήμερα 70 χρόνια μετά, ο ανύποπτος επισκέπτης μπορεί να προσπεράσει το μνημείο και να αγνοήσει τους ψιθύρους των χαλασμάτων. Νά έρθει και να φύγει από το χωριό θαμπωμένος από την φυσική ομορφιά αλλά χωρίς να ακούσει τον αντίλαλο της ιστορίας.  Θα μου πείτε, τι κερδίζει κανείς σκαλίζοντας αυτά τα παλιά;  Η απάντηση είναι απλή. Διαχρονικά και επίκαιρα συμπεράσματα. Ότι είναι δυνατόν, ο κοινός άνθρωπος να μετατραπεί σε άβουλο εκτελεστή κάτω από τις διαταγές κάποιων διεστραμμένων αρχηγών. Αλλά και  ότι ο άνθρωπος μπορεέι να βρεί την δύναμη και το κουράγιο να ξαναχτίσει την ζωή τους πάνω στα ερείπια.

ΣΗΜ. Η φωτογραφία δείχνει τα ερείπια παλιού μύλου και ξενοδοχείου κοντά στον Σταθμό που κάηκαν από τους Γερμανούς και προέρχεται, καθώς και η αφήγηση του γεγονότος από το βιβλίο “Μηλιές, Κώμη του Πηλίου όρους” της Ελένης-Φαίης Σταμάτη, Εκδόσεις Αθηναίος, 1989. Το απόκομμα της εφημερίδας και οι πληροφορίες για τις εκτελέσεις στο Βόλο είναι από το βιβλίο “Τυπο-φωτο-γραφικό πανόραμα του Βόλου”, τόμος Β’ της Νίτσας Κολιού, 1991.

Advertisements
This entry was posted in Uncategorized and tagged , , , , , . Bookmark the permalink.

One Response to 335*. Το κάψιμο των Μηλεών από τους Γερμανούς (4 Οκτ. 1943)

  1. Παρόλο ότι είναι φυσικό, εμάς που σχετιζόμαστε με την περιοχή να μας ενδιαφέρει και να συγκινεί η πλευρά των θυμάτων, ήδη μερικοί από σας ανέφεραν, αναρωτήθηκαν και σκέφτηκαν για την απέναντη πλευρά. Αυτή του θύτη. Το ξέρω ότι είναι δύσκολο να το σκεφτεί κανείς νηφάλια και αναλυτικά

    Θα μείνω σε μία βασική ερώτηση που είναι πολύ σχετική με παρόμοια ιστορικά αλλά και σύγχρονα θέματα – τι είναι αυτό που κάνει κοινούς ανθρώπους να φτάνουν σε ακραία φαινόμενα βίας. Ενδιαφέρον αν και μή πλήρες από άποψη ξεκἀθαρης απάντησης είναι το διαβόητο πείραμα της φυλακής από το Πανεπιστήμιο του Στάνφορντ – κάτι που διδάσκονται οι φοιτητές ψυχολογίας στην αρχή των σπουδών τους. Ακόμα και άν το ξέρετε, είναι ενδιαφέρον να το ξανασκεφτείτε

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s