Στεφανοβικ-ειο

capture

Φωτογραφεία και κείμενο από το μπλόγκ  https://sites.google.com/site/otopospouzesame
Με την άδεια της δημιουργού του Αριστέας Ντάφου
———————————————-
Όταν το 1809 επισκέφθηκε το Στεφανοβίκειο ο Άγγλος περιηγητής Ληκ, έγραψε το βιβλίο του «Η Θεσσαλία» (1805-1810), ότι το «Χατζίμες ήταν τσιφλίκι με 50 ελληνικά σπίτια». Κατά πάσα πιθανότητα, το ίδιο όνομα είχε και ο Τούρκος ιδιοκτήτης του χωριού.
Λίγα χρόνια αργότερα και συγκεκριμένα το 1815, η ονομασία είχε αλλάξει σε «Χατζή-μισι», όπως γράφει στο βιβλίο του Γεωγραφία Μερική, ο Αργ. Φιλιππίδης και στα 1890 σε «Χατζήμισι».

Όπως δε, λένε οι κάτοικοι, η ονομασία Χατζήμισι, δόθηκε επειδή ο Τούρκος ιδιοκτήτης της περιοχής, δεν μπόρεσε να ολοκληρώσει στη Μέκκα τη διαδικασία για να πάρει τον τίτλο του Χατζή. Έγινε δηλαδή κατά το ήμισι Χατζής….

Μετά την απελευθέρωση το 1881, ιδιοκτήτης του χωριού βρέθηκε κάποιος Γιουγκοσλα­βικής καταγωγής, ονόματι Παύλος Στεφάνοβικ Σκυλίτσης, ο οποίος ολόκληρη την παρακάρλια περιοχή, 44.000 στρέμματα, την είχε – όπως λέγεται – κερδίσει στα χαρτιά στην Κωσταντινούπολη, απ’ τον Τούρκο ιδιοκτήτη. Την άλλη του περιου­σία σ’ ολόκληρη τη Θεσσαλία, ο Στεφάνοβικ την είχε αποκτήσει δανείζοντας χρή­ματα σε μπέηδες.

Πάντως η μητέρα του Στεφάνοβικ που ήταν Ελληνίδα, ήταν αυτή που τον παρό­τρυνε να παραχωρήσει χωρίς αντάλλαγ­μα την έκταση στους κατοίκους του Στεφανοβικείου. Ο Στεφάνοβικ, πράγματι – ό­πως αναφέρουν οι κάτοικοι – δώρισε στο Ελληνικό Δημόσιο την έκταση, σ’ αναγνώ­ριση δε αυτής της προσφοράς του, δόθη­κε απ’ τους κατοίκους το όνομα του στο χωριό.

Όσοι όμως δικαιώθηκαν κλήρου, πλή­ρωσαν για την αξία των εκτάσεων που τους παραχωρήθηκαν. Μάλιστα οι περισ­σότεροι, τα κτήματα που πήραν τα πλή­ρωσαν δύο φορές στον εισπράκτορα του Δημοσίου που επισκέπτονταν το χωριό, ο οποίος απέφευγε συνήθως να δίνει απο­δείξεις για τα χρήματα που εισέπραττε. Έτσι οι κάτοικοι ήταν πάντα χρεωμένοι και, όταν εμφανίζονταν στο χωριό ο ει­σπράκτορας, επειδή δεν είχαν χρήματα να πληρώσουν, κρύβονταν μέσα στα κα­λάμια της Κάρλας. Απ’ εκεί έβγαιναν, μό­λις απομακρύνονταν ο εισπράκτορας με τον συνοδηγό του χωροφύλακα.

Ο Στεφάνοβικ εκτός απ’ το τσιφλίκι του Στεφανοβικείου, είχε στην κατοχή του άλ­λα 31 τσιφλίκια απ’ τα οποία τα 26 στη Θεσσαλία. Στα τσιφλίκια της Θεσσαλίας, εκτός από τις κτηνοτροφικές εκτάσεις, υ­πήρχαν και 265.000 στρ. καλλιεργήσιμα, συνολικά δε σ’ όλα τα θεσσαλικά τσιφλί­κια του Στεφάνοβικ – γνωστά ως Στεφανοβίκεια κτήματα – ήταν εγκατεστημένες 600 οικογένειες.

Μετά το θάνατο του Στεφάνοβικ, τα τσι­φλίκια του κληρονόμησε ο ευρισκόμενος στο Λονδίνο ανεψιός του, με το ίδιο ονο­ματεπώνυμο. Αυτό αναφέρεται στο βιβλί­ο του Σοφ. Τριανταφυλλίδη «Οι κολλήγοι της Θεσσαλίας».

Κατά το έτος 1901, αποθανόντος του Παύλου Στεφάνοβικ, ο κληρονόμος αυ­τού (ανεψιός του), επώλησε εις την Ελληνικήν Κυβέρνησην αυτά, ευτελέστατου τμήματος τα εν Θεσσαλία τσιφλίκια του προς τον σκοπόν να διανεμηθούν αυτά εις τους καλλιεργούντας ταύτα χωρι­κούς.

Στις 5 Σεπτεμβρίου του 1901, δημοσιεύ­τηκε στην Κωνσταντινούπολη διαθήκη του Στεφάνοβικ. Με τη διαθήκη αυτή – ό­πως γράφει η εφημερίδα «Θεσσαλία του Βόλου» – εκτός των λοιπών μεγάλων δω­ρεών του προς το Έθνος, ο Παυλής Στε­φάνοβικ Σκυλίτσης, δωρεί προς την Ελ­λάδα τα εκ Θεσσαλία κτήματα του που α­νέρχονται εις 22 χωριά, η αξία των οποί­ων υπολογίζεται εις 10.000.000 δρχ., υ­πόχρεοι όμως την Ελληνικήν Κυβέρνηση όπως τα εκ τούτων εισοδήματα δίδονται εις το Οικουμενικόν Πατριαρχείον όπως θα διαθέτει ταύτα, υπέρ της ανορθώσεως του εν τω υποδούλω Ελληνισμού Ορθοδόξου Κλήρου».

Στις 7/12/1901 υπογράφτηκε το συμ­βόλαιο πώλησης των κτημάτων του Στεφάνοβικ αντί 80.000 λιρών, τιμή που θεωρήθηκε «σχεδόν ευτελής». Η αξία των κτημάτων πληρώθηκε από δάνειο, το οποίο ενέκρινε η Εθνική Τράπεζα. Στις 14/2/1902 άρχισε στη Λάρισα η παραλαβή των κτημάτων από Οικουμε­νικό Επιθεωρητή και στις 23/5/1902, η κυβέρνηση αποφάσισε οριστικά την ε­νοικίαση τους, μέχρι ότου γίνει η καταμέτρηση και η κατά ποιότητα κατάταξη των κτημάτων για να επακολουθήσει η διανομή.

Τέλος στις 29/9/1902, έγινε δημοπρα­σία δια την προσωρινή σε ιδιώτες ενοι­κίαση των κτημάτων του Στεφανοβικείου και του Ριζομύλου. Στα 1904, κά­ποιος μπέης ονόματι Σαλήχ, ήγειρε α­γωγή κατά του εγκαταστημένου στο Λονδίνο Ιωάννου Στεφάνοβικ, αδελφού του Παυλή Στεφάνοβικ, με την οποία διεκδικούσε μερικά κτήματα, τα οποία ήδη είχε αγοράσει το Ελληνικό Δημό­σιο. Στην αγωγή του ο Σαλήχ μπέης ι­σχυριζόταν ότι κατείχε τους τίτλους των κτημάτων τα οποία είχε υποθηκεύ­σει στον μακαρίτη Στεφάνοβικ, ήταν δε πρόθυμος να καταβάλλει το ποσό που είχε δανειστεί μαζί με τους τόκους, προκειμένου να του επιστραφούν τα κτήματα. Η υπόθεση εκδικάστηκε στο Εμποροδικείο της Κωσνταντινούπολης στις 3/7/1904, χωρίς να εκδοθεί αμέ­σως απόφαση. Τελικά η αγωγή του Σα­λήχ απορρίφτηκε. Πάντως η υποβολή της αγωγής, προκάλεσε μεγάλη ανα­στάτωση στους αγρότες όπως προκύ­πτει απ’ τα δημοσιεύματα των εφημερί­δων του Βόλου.

Advertisements
This entry was posted in Uncategorized and tagged , , , . Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s