H 2η μάχη της Μακρινίτσας (17/3/1878)

1467-large-detail

“Εγώ οσάκις ατενίζω προς τα γυμνάς αυτάς κορυφάς, κατέχομαι υπό ιδιαιτέρου αισθήματος. Ενθυμούμαι ότι οι σκληροί εκείνοι βράχοι προ ολίγου εποτίσθησαν με αίμα συγγενικόν χάριν της σημερινής  ελευθερίας μου, και δάκρυα αναβλύζουσιν εις τους οφθαλμούς μου, δάκρυα ευχαριστίας, δάκρυα δόξης και τιμής”, λέει ο Δ. Αδρακτας λίγο αργότερα [1]

Συνεχίζουμε από χτές την περιγραφή της δεύτερης μάχης της Μακρινίτσας (17/3/1878).  Οι Τούρκοι άρχισαν την επίθεση απο βορράν. Οι επαναστάτες σχηματίζουν αμυντικές θέσεις γύρω από την Μακρινίτσα. Περίπου 10000 τούρκοι επιτίθενται εναντίον περίπου 1700 επαναστατών. Σ΄αυτή την άνιση μάχη, έλλειψη οργάνωσης αλλά και απρόσμενη ανδρεία χαρακτηρίζουν την ελληνική πλευρά.  Παρόλο τις μεγάλες απώλειες των Τούρκων, η αριθμητική υπεροχή ρίχνει την πλάστιγγα προς την μεριά τους. Οι επαναστάτες οπισθοχωρούν “φίρδην μίγδην” προς την Αλυκόπετρα, και από κεί κρυβόμενοι σε σπίτια χωρικών φτάνουν στα λιμανάκια του Ανατολικού Πηλίου και φυγαδεύονται στη Σκιάθο και από εκεί στην Νέα Μιτζέλα.  Στο μεταξύ οι Τούρκοι μπαίνουν στην απροστάτευτη Μακρινίτσα και ξεσπούν στα γυναικόπαιδα (δείτε εδώ  http://tinyurl.com/o52ynen).  Aυτό είναι και το τέλος της επανάστασης του 1878.  Νίκη ή ήττα;  Η επανάσταση έσβυσε, αλλά οι ανταποκρίσεις  έφεραν στην επικαιρότητα το θέμα της Ελλάδας στην  Ευρώπη.  Είναι δύσκολο να πει κανείς αν και κατά πόσο καθοριστικές ήταν αυτές οι μάχες για στην διαδικασία που οδήγησε στο συνέδριο του Βερολίνου και έφτασε τελικά στην επανένωση της Θεσσαλίας με την Ελλάδα σχεδόν τριάμισυ χρόνια αργότερα.  Σιγουρα βοήθησαν.  Βέβαια, μέσα από ενα τραγούδι της περιοχής τότε κάποιοι εξέφρασαν την απογοήτευση τους για την έλλειψη άμεσου αποτελέσματος, λέγοντας:
“Mπαμ τουφέκια, μπαμ κανόνια,
πήγαμε και φάγαμε τον πάγο και τα χιόνια
και πίσω εγυρίσαμε δίχως παντελόνια”…

Αλλά τελικά  μένω σ΄αυτό που έγραψε ο Αδρακτάς: ” Εγώ οσάκις ατενίζω προς τα γυμνάς αυτάς κορυφάς, κατέχομαι υπό ιδιαιτέρου αισθήματος… ” Ολόκληρο το 
κείμενο του Αδρακτά θα το βρείτε εδώ   http://xantho.lis.upatras.gr/test2.php?art=12339 .  Moυ το θύμησε με την σημερινή του ανάρτηση ο φίλος Άρης Π. εδώ  http://anolehonia.blogspot.com/2014/03/blog-post_9665.html

Aν έχετε το χρόνο και την διάθεση για “λεπτομέρειες” διαβάστε επίσης εδώ παρακάτω την περιγραφή του Μ. Σεϊζάνη των γεγονότων της ημέρας από το βιβλίο του «Η πολιτική της Ελλάδος και η επανάστασις του 1878 εν Ηπείρω, Μακεδονία και Θεσσαλία», 1879.

——————

Η ΠΤΩΣΙΣ ΤΗΣ ΜΑΚΡΙΝΙΤΣΗΣ

H αυγή της 17 Μαρτίου ανατέλλει κρίσιμος τοις επαναστατικοίς όπλοις του Πηλίου.

Η νίκη της ημέρας ταύτης θα συνεπήγετο τον θρίαμβον της επαναστάσεως αφού μάλιστα και ο Χόβαρτ εφαίνετο πρόθυμος να συνεννοηθη και συνάψη ανακωχήν μέχρι της αποφάσεως του εν Βερολίνω συνεδρίου.  Αλλά δυστυχώς ουδέν μεν συνέδραμεν εις την νίκην, πολλά τουναντίον εις την μεγάλην καταστροφήν.

Περί το λυκαυγές τα υπό τον Θ. Βελλέντσαν και τον ανεψιόν αυτού  Ίωάννην, τον Α. Πετρίτσην και βουλευτήν Γ. Νικολαίδην σώματα μετά τινων υπό τον Σκόνδραν ανδρων απειρηκότα εκ της μακράς και κοπώδους οδοιπορίας αφίκοντο εις τα υψώματα του Σαρακηνού, ενώ μένοντα οπισθεν την εχθρικών δυνάμεων θα ήδύναντο να απειλησωσι κατά την ώ ραν της μάχης σπουδαίως τον εχθρόν και ματαιώσωσι την γενικήν κατά των εν Μακρυνίτση επίθεσιν. Οπωσδήποτε ο αρχηγός Ζ. Μπασδέκης αναθαρρήσας επί τη αφίξει αυτών εσπευσε να αποστείλη προς τον Ν. Αξελόν τα εξής:

«Αφιχθέντων των οπλαρχηγών Θ. Βελλέντσα, Α. Πετρίτση και Νικολαϊδου ανθυπολοχαγού του πεζικού μετά πλέον των 500 οπλιτών επανήλθε το θάρρος.  Μείνατε υπερασπιζόμενοι την θέσιν σας»

Την επιστολήν ταύτην λαβών ο Ν. Αξελός καθ’ οδόν  επανήλθεν εις τα εν τω διαμερίσματι Πορταριάς οχυρώματα αύτου ενθα διέμενεν ο I. Φαρμάκης μετά του I. Τσάμη και άλλοι εγχώριοι σωματάρχαι.  Περί την 7 ώραν π μ αφίκετο από Μακρινίτσης και ο ατυχής Ογγλ, όστις τη εσπέρα είχεν αφιχθή εις αυτήν από Βώλου, συνεπής τη προς τον Χόβαρτ υποσχέσει αυτού και επορεύθη εις το όχύρωμα του αγαπητού αυτώ Α. Μητσα, ίνα εκείθεν επισκοπήση τα της μαχης.

Ολίγη παρήλθεν ώρα και οι πρόσκοποι του εχθρού ήρξαντο αναφαινόμενοι από των Μαυρολιθάρων και της Λούτσης.

Οι επαναστάται ήσαν παρατεταγμένοι δεξιόθεν της Μακρυνίτσης εν πεταλοειδεί σχήματι ούτινος το μεν δεξιόν κέρας ην απέναντι του λόφου Παναγιας Προυνάρι, το αρι στερον ή Καλογρήτσα και κέντρον ο Προφ. Ηλίας.

Ο Β. Ζούρκος και Θ. Κολωνιάτης οίτινες ουδέποτε έπρεπε να ταχθώσιν εις θέσιν, αφ’ης κατά μέγα μέρος η επιτυχία εξηρτάτο, κατείχον το άκρον του δεξιού κέρατος, μετ’ αυτούς δε τα λοιπά σώματα ήσαν παρατεταγμένα μέχρι Καλογρήτσης ως εξης:

Ζ. Μπασδέκης, Χ. Λελούδας και Χ. Διανέλλος
Α. Μήτσας, Θ. Τσακίρης και Γ. Aντωνόπουλος
I. Καρτάλης και Α. Πλατούτσας
Ν. Σταμούλης και Μαστέλλος
I. Γίδας, Α. Πετρίτσης, Θ. Βελλέντσας, Γ. Νικολαΐδης και διάφοροι εγχώριοι.

O Δ. Γαρέφης ευρίσκετο προς το μέρος της Καλιακούδας. O δε I. Μπαντής επρόκειτο να καταλάβη την Χαμορίγανην, όπερ δυστυχώς δεν εγένετο.  Ο I. Βελλέντσας κατείχε το Κλήμα,  και ο Δ. Εξαρχος την πρός τον Βώλον Ανωμαλια.

Τοις ανωτέρω συγκατατακτέοι και οι γενναίοι αποσπασματάρχαι Ναούμ Κωνσταντινίδης, I. Οίκονόμου ο δεκανεύς Κυριακίδης και άλλοι εγχώριοι περί ων προηγουμένως εγένετο λόγος.  Δυστυχώς και άλλοι πολλοί εκ των τελευταίων, μη είδοποιηθέντες εγκαίρως, δεν ήδυνήθησαν να παρευρεθώσιν εγκαίρως εν τω πεδίω της μάχης.

Η επαναστατική δύναμις ανερχομένη εις 1700 περίπου άνδοας και παρατεταγμένη επί μιας σχεδόν γραμμής δικνουμένης μέχρι 3/4  τής ώρας δεν είχεν εξησφαλισμένην την υποχώρησιν. Διότι ή άπό Καλογρητσης διά Μακρυνίτσης και Πορταριάς ενεκα του αποκρημνου και των υπερκειμένων λόφων, ους οι Τούρκοι εδύναντο να καταλάβωσι, ου μόνον δυσχερής αλλά και λίαν επικίνδυνος συνάμα. Ωσαύτως και η διά του Προφ. Ηλιού άμα τι του δεξιού κέρατος υποχωρήσει, ήτις εμελλε να συμβή διά την μη οχύρωσιν αυτού και την μή εκ του προτέρου κατάληψιν της  θέσεως Χαμορίγανης και Καλιακούδας αφ’ ών άλλως εδύναντο να προσβάλλωσι και απασχολώσι τους από Λούτσης επερχομενους εχθρούς κατά του άκρου δεξιού κέρατος.

Τη 17 περί την 8 ώραν πμ. ο εχθρικός στρατός, συμποσούμενος εις 9,600 περίπου τακτικούς και ολίγους υπό τον Αμούς Αγάν ατάκτους και φέρων μεθ’ εαυτού ανάλογον πυροβολικόν υπό την γενικην αρχηγίαν του Ρετζέπ-πασά μετά των υπ’ αυτόν Ισκενδέρ, Ρεσίτ και Χασάν προυχώρησεν αμαχητεί διά των ανυπερασπίστων θέσεων Μαυρολιθάρων και Λούτσης, αλλά διστάζων και υποπτευόμενος στρατήγημα την τοιαύτην εγκατάλειψιν.  Αφού δ’ εν σώματι προέβη παρετάχθη εις απόστασιν 1000 περίπου μέτρων επί του απέναντι των επαναστατικών θέσεων επιμήκους υψώματος των άκρων του οποίου, το μεν αντιμέτωπον πρός το δεξιόν των επαναστατών καλείται Παναγιάς Προυνάρι το δε προς το αριστερόν αυτών μέχρι Καλογρήτσης διικνούμενον καλείται Γουστίλλας.  Από της θέσεως ταύτης, ην έπρεπε να καταλάβωσιν οι επαναστάται άμα τη από Μαυρολιθάρων και Λούτσης υποχωρήσει,  ο εχθρός,  απασχολών κατά το μάλλον η ήττον και το κέντρον της επαναστατικής παρατάξεως, ανέπτυξεν ικανήν δύναμιν αραιώσας αυτήν εις ακροβολισμόν κατά του άκρου δεξιού κέρατος αυτών, ήτοι του Β. Ζούρκου και Θ. Κολωνιάτου, εις επικουρίαν των οποίων είχον σπεύσει μετά 70 περίπου ανδρών πρώτος ο Θ. Βελλέντσας επίσης δε και ο Α. Πετρίτσης.

Μετά τινας πυροβολισμους η τουρκική σάλπιγξ παρώρμησεν εις έφοδον ήτις όμως μετά φθοράς των Τούρκων απεκρούσθη, πολλών εξ αυτών αποχωρησάντων οπισθεν του μεταξύ των δυο διαμαχομένων λοφίσκου.  Αλλ’ επειδή ή εχθρική δύναμις την θέσιν ταύτην κυρίως ήπείλει, ο την μάχην διευθύνων υπολοχαγός Κ. Λώρης διέταξε την εξ αριστερών πρός τα δεξιά αλληλοδιάδοχον μετακίνησιν των σωμάτων, όπερ όμως εν τοις ατάκτοις στρατοίς εν ώρα μάχης δυσκύλως κατορθούται διότι ου μόνον τάξις δεν τηρείται αλλά και πειθαρχία δεν υφίσταται.  Όθεν ούτω της μάχης σφοδράς εξακολουθείσης, το δεξιόν κέρας των επαναστατών προφανώς εκινδύνευε, ενώ το αριστερόν εν αχρηστία διετέλει μή δυνάμενον να μετάσχη αυτής.  Ωσαύτως από των θέσεων Χαμορίγανης και Καλιακούδας μή επελθόντος του δυνατού αντιπερισπασμού πλαγίως της εχθρικής δυνάμεως, αύτη κατά του δεξιού κέρατος ακωλύτως εφορμώσα ήπείλει από στιγμης εις στιγμήν να εκδιώξη εκείθεν τους υπό τον Β. Ζούρκον και Θ. Κολωνιάτην 250 άνδρας και να καταλάβη θέσεις, άφ’ ών ήπειλείτο η υποχώρησις και των λοιπών επαναστατών.   Ο Κ. Λώρης εννοήσας τότε τον κίνδυνον ζητεί εσπευσμένως επικουρίαν παρά του Ζ. Μπασδέκη,  ούτος δε μετά παρακλήσεων αποτείνεται αλληλοδιαδόχως προς τον Χ. Λελούδαν και Α. Μήτσαν.  Και ο μεν Χ. Λελούδας βλέπων ότι, εν τη θέσει του Κολωνιάτου δεν υπήρχον τα αναγκαία όχυρώματα,  αλλ’ οι υπ’ αυτόν εμάχοντο όπισθεν όλίγων παρατυχόντων λίθων και επειδή βεβαίως ου μικρόν θα διέτρεχε κίνδυνον μεταβαίνων από της θέσεως αυτού εις ετέραν υπο το σφοδρόν εχθρικόν πύρ, ηρνείτο λέγων οτι ο Μήτσας όστις τη παρελθούσα εσπέρα δεν εβοήθησεν αυτόν μαχόμενον και κινδυνεύοντα ώφειλε τουλάχιστον να σπεύση τη στιγμή ταύτη.  Ο δε Α. Μήτσας επίσης ήρνείτο αρκούμενος να πέμπη κατά του εχθρού ταχύ πύρ από 700 περίπου μέτρων εν’ ώ πανταχόθεν εζητούντο πολεμεφόδια,  μία δε μόνη απόκρισις από του Προφ. Ηλιού ήκούετο:

«Φειδώ, ολίγιστα έχομεν…!»

Είναι απίστευτον και όμως λέγεται ότι κατά την επονείδιστον ταύτην ημέραν δεν υπήρχον εν Μακρυνίτση πλέον 12 κιβώτια πολεμεφοδίων ών τα πλείστα ανήκοντα7 εις όπισθογεμή όπλα, ενώ εν Δρακία υπήρχον περί τα 40.  Η έλλειψις αύτη ήτο γνωστή τοις μαχομένοις και τούτου ενεκα δειλία και πτόησις είχεν είσδύσει εξ αρχής εν τη καρδία αύτων.  Εν τη τοιαύτη κρισίμω στιγμή ο ανδρείος Θ. Βελλέντσας καίτοι κεκοπιακώς εκ της νυκτερινής οδοιπορίας πορεύεται υπό το εχθρικόν πύρ πρός το αριστερόν κέρας, όπως τα εκεί διάφορα αποσπάσματα παροτρύνη εις βοήθειαν του δεξιού.  Μετ’ ολίγον δ’ επανέρχεται φέρων ποσότητα πολεμεφοδίων και υπ’ όλίγων ανδρών ακολουθούμενος εν οίς και οι υπό τον Λ. Μητσαν αποσπασματάρχαι Κ. Λακκιώτης και Π. Λυλάκης.    Ήδη όμως το σώμα του Β. Ζούρκου φαίνεται κλονούμενον μετ’ ού πολύ δε τρέπεται εις φυγήν, εν ταις επαναστατικαίς τάξεσιν αστραπηδόν διαδοθείσης της προώρου αγγελίας ότι υπερεφαλαγγίσθησαν υπό των Τούρκων.   Μετ’ ολίγον και  οι υπό τον Θ. Κολωνιάτην αναγκάζονται να υποχωρήσωσι μετ’ αυτών δε και ο Θ. Βελλέντσας, Α. Πετρίτσης και ο διευθύνων Κ. Λώρης αλλ’ υποχωρουντες σπεύδουσι να καταλάβωσι νέας θέσεις υψηλοτέρας γραμμης εις 200 βημάτων α πόστασιν παρά το οχύρωμα Ζ. Μπασδέκη.

Ενταύθα συγκεντρωθέντες οι πλείστοι του ακρου δεξιού τη 11 ½ ώρα π.μ. μετά δίωρον αντίστασιν, νέαν αντιτάσσουσιν αμυναν κατά του όρμητικώς πανταχόθεν επερχομένου εχθρού.

Αίγύπτιοι τινες στρατιώται πολύ των αλλων προχωρησαντες και προσπαθούντες να διαβώσι μικράν χαράδραν, ίν’ ανέλ θωσι το απέναντι υψωμα προσβάλλονται υπό του από Αγ. Λαυρεντίου Α. Σαρηγιάννη του επικαλουμένου Αντάρα μετά τινων  Ιταλών εθελοντών και κατασφάζονται.

Ενώ λοιπόν επί μίαν περίπου ώραν οι προμνησθέντες γενναίως κατά του πληθους των εχθρών ανθίστανται και πολλούς αυτών φονεύουσιν, ο δε Κ. Λώρης από των ερειπίων παρακειμένης καλύβης αγωνίζεται να εμπνεύση θάρρος τοις υπ’ αυτόν,  εκτιθέμενος εις προφανη κίνδυνον και οι εν τώ οχυρώματι του Ζ. Μπασδέκη Χ. Λελούδας, Κ. Λακκιώτης και άλλοι εξακολουθούσι μαχόμενοι, ενώ ο Γ. αρχηγός απήλθε πρό ολίγου ίνα φροντίση ως είπε περί πολεμεφοδίων.

Εν τω μεταξύ οι προθυμότατοι Ναούμ Κωνσταντινίδης και I. Οικονόμου μετ’ όλίγων ανδρών εν’ οίς διεκρίνετο ο Π. Φωκιάδης και ο Γεώργιος Λοιδωρικιώτης από δύο διαφόρων θέσεων σπεύδουσι πρός τιν’α δεσπόζοντα του Προφ. Ηλιού λόφον,  ίνα αποκρούσωσιν εκείθεν τους εκ των νώτων κατά του Χ. Λελούδα επερχομενους εχθρούς, ους και αναγκάζουσι να χωρισθώσιν εις δύο τμήματα, ών το μεν εξηκολούθησε την κατ’ εκείνου πορείαν το δ’ εστράφη κατ’ αυτών.

Αλλά μετά γενναίαν και ριψοκίνδυνον αντίστασιν η υπό τους Ν. Κωνσταντινίδην και I. Οικονόμου ευάριθμος δύναμις απολέσασα 2 άνδρας, αναγκάζεται να υποχωρήση πρός τον λόφον Κούκον,  ούτω δε οι υπό τον Χ. Λελούδαν και Α. Μήτσαν ισχυρώς προσβληθέντες τρέπονται εις φυγήν,  κλονούνται δε και τα λοιπά σώματα,  όντως υπερφαλαγγιζόμενα ηδη υπό του εχθρού, ώστε μετ’ ολίγον η φυγή καθίσταται γενικη.

Ο Κ. Λώρης την φοβεράν ταύτην καταστροφήν βλέπων, ζητεί τον θάνατον και μόλις αποσύρεται υπό Ιταλού τινος εθελοντού.  Ο ηρωισμός του Βελλέντσα όστις ατάραχος εν τω μέσω των εχθρικών σφαιρών ζητεί να εμψυχώση τους περί αυτόν, εις ούδέν ώφελεί, αφορμή δε μόνον γίνεται του θανάτου δύο γενναίων στρατιωτών, του πυροσβέτου Χ. Μπούσουλα και Θ. Βούλγαρη.  Εις μάτην ωσαύτως η δεδοκιμασμένη ανδρεία του Α. Πετρίτση.

Ούτω από διαφόρων θέσεων διά του Προφ.  Ηλιού και της Μακρυνίτσης τα επαναστατικά σώματα υποχωρούσι φύρδην μίγδην, ενώ απόσπασμα του I. Γίδα επί της Καλογρήτσης και αλλοι απωτέρω εκ των υπό τον Α. Πετρίτσην περικυκλω θέντες υπό του εχθρού, ούτινος την προσέγγισιν δεν ενόησαν, κατακρημνίζονται ίνα μή πέσωσιν εις χείρας των εχθρών και πολλοί φονεύονται.   Ενταύθα τραυματίζεται ο σπουδαστής Α. Παπαγεωργόπουλος,  όστις καίτοι συλληφθείς υπό των Τούρκων αφίνεται κατακείμενος,  ο δε I. Γίδας ώς εκ θαύματος διασιάζεται αμυνόμενος γενναίως τον καταδιώκοντα εχθρόν.

Ο τουρκικός στρατός επαρθείς επί τη τόσω μεγάλη όσω και απροσδοκήτω ταύτη νίκη, ενώ διαρκούσης της μάχης δεν είχεν αποτολμησει την αποφόρτισιν των ορεινών αυτού τηλεβόλων,  ώρμησεν ακάθεκτος εις καταδίωξιν των διασκορπισθέντων επαναστατών, ών ή υποχώρησις εν τισι μεν μέρεσι δυσχερεστάτη,  πού δε επικινδυνεστάτη ώς υπό πολυπληθών εχθρικών δυνάμεων απειλουμενη.   Η φυγή εξηκολούθει πανταχόθεν  πρός την Άλικόπετραν και τους ανωθεν του Αγ.  Ιωάννου της Πορταριάς λόφους,  ή δε αγγελία της τοιαύτης καταστροφής ενέβαλε μέγαν φόβον εις τα δυστυχή γυναικόπαιδα της Μακρυνίτσης,  ων την φυγήν προστατεύουσιν ολίγοι εγχώριοι μετά του δεκανέως Κυριακίδη, επίκαιρον καταλαβόντες θέσιν.

Ητο ή 2 1/2 ώρα μ.μ. ότε εις το πεδίον της μάχης αφίκετο απο Πορταριάς ή εν τω διαμερίσματι τούτω εν αχρηστία διαμείνασα επαναστατικη δύναμις,  ήτις ίσως εδύνατο διά τολμηρας κατά του Βώλου επιδείξεως εκ των νώτων προσβολής  να επισύρη μέρος των κατά της Μακρυνίτσης οδευόντων δυνάμεων του εχθρου,  ως ούτος κατώρθωσε διά της αφ’ εσπέρας προς την Πορταριάν επιδείξεως να κρατήση αυτήν εν τω μέρει τούτω ανωφελώς.

Πρώτοι κατέφθασαν οι υπό τον I. Φαρμάκην και Ι. Τσάμην,  μετ’ όλίγον δε και οι υπό τον Ν. Αξελόν,  Λ. Κατσούδαν και άλλους συναντήσαντες καθ’ όδόν τον μεν Β. Ζούρκον φεύγοντα, τον Α. Μήτσαν μετά του υιού αυτού Σταματίου και τινών ανδρών μένοντα παρά την θέσιν Στρογγυλό-ίσωμα,  ενώ πλήθος επαναστατών διερχομένων εκείθεν δρομαίως ουδόλως υπακούουν εις τας προτροπάς τον I. Φαρμάκη, όπως συσωματωθώσι και αναχαιτίσωσι τα εχθρικά αποσπάσματα.

Ο Ν. Άξελος εφιππος και την σημαίαν κρατών ενθαρρύνει ωσαύτως τους φεύγοντας, αλλά μάτην και ανωφελώς πλέον.  Τότε απο του αντικρυ λόφου, εις τους πρόποδας του όποιου εστάθησαν οι προμνησθέντες σωματάρχαι, μή δυνάμενοι να διαβώσιν εφιπποι την μεταξύ μικράν χαράδραν, φαίνεται κατερχόμενον σώμα φουστανελλοφόρων μετά σημαίας υπολεύκου.  Προχωρούσιν δε αμερίμνως εις απόστασιν 200-300 βημάτων ότε βλέποντες τους επαναστάτας διευθύνοντας τα όπλα κατ αυτών χειρονομούσι και στεντορεία τη φωνή ανακράζουσι:

«Μη μας βαράτε, είμεθα δικοί σας…..»

Οι επαναστάται εκλαμβάνουσιν αυτούς ώς Ελληνας και παύουσι πυροβολούντες, αιφνίδιος όμως πυροβολισμός από του ύψους του λόφου δύο ρίπτει κάτω νεκρούς και δωδεκαέτη από Μακρυνίτσης παρατυχόντα παίδα τραυματίζει,  δε τον Π. Δ. Μαλονέμην, υπο γενναίου Κρητος διασωθέντα, οπότε και μόνον αναγνωρίζονται οι δολεροί Αλβανοί.

Περί την 3 η καταδίωξις έπαυσε του εχθρού μη προχωρτίσαντος μέχρι της Άλικοπέτρας, αλλ’η Μακρυνίτσα σύν αυτή δε και ή εν Πηλίω επανάστασις επεσε πτώσιν όλεθρίαν και άδοξον.

Αι ζημίαι των επαναστατών ήσαν ομως σχετικώς ελάχισται διότι οι φονευθέντες και τραυματισθέντες συμποσουνται μόλις εις 80 εν’ οίς και οι εξης:
– Eκ των εθελοντών μεν φονευθέντες ο Κ. Γκούρος σαλπιγκτής, ο Χ. Κανελλόπουλος,  Γ. Βάγιας ο εν ταις προηγουμέναις μάχαις πολλούς των εχθρων κατασφάξας γενναίος Κρανιδιώτης., Eμμ Στρίγγος,  Κ. Μυτιληναίος,  Σ. Μπότσης,  Ν. Λίγκος,  ο μαθητής I. Δεϊγούνης, τραυματισθέντες δε ο Δ. Ήλιακόπουλος,  Κ. Κριεζης, Γ. Χρυσοχέρης, Δ. Κοτρώνης, I. Καρουζος, Θ. Δημόπουλος,
– Εκ δε των εγχωρίων εν τοις φονευθείσι μέν συγκαταλέγονται οι από Μακρυνίτσης Ν. Βαλαβάνης, I. Κωστής, Θ. Μαρίδης, ο γηραιός και γενναίος αποσπασματάρχης Χράπαλος, Κ. Παπάς, Δ. Άδαμάκης, Κ. Καρβουνάρης, Κ. Πατριάρχης, Σ. Κερασιώτης, Α. Κουρδελής, Δ. Μητριάνος, Δ. Ρ. Νί τσιας, Γ. I. Βαλόνης, Π. Βάκας, Γ. I. Τατάκου, Γ. Άναγνώστου,  οι Αργαλαστίνοι Α. Π. Ίωάννου, Ε. Σαρκας, Π. Βουγαζέας, Ε. Κ. Γραμμένου, Σ. I. Καμτσέλης, Δ. Φιρζιάλης, οι Νεοχωρίται Ν. Τριαντάφυλλος και Π. Γαληνός, ο Λαυκιώτης Ε Δ. Κουτσουρίδης, ο από Μηλεών Γ. I. Σπανού, ο από Άγ. Γεωργίου Τσορτσογιάννης, ο από Πλατάνου γενναίος Ξύδης,  και άλλοι , εν τοις τραυματισθείσι δε ο Α. Δ. Κούρου, I. Ν. Γαίτανάς, Σ. Άθανασίου, Γ. Λεβέντης, I. Πέτρου, Γ. Μπόγδανος και άλλοι.   Απαντες οι τραυματίαι πολλά παθόντες και μετά μυρίων δυσχερειών διεπεραιώθησαν διά Τσαγγαράδαν  εις Σκίαθον εκείθεν δε εις Νέαν Μιζέλλαν/

Προσέτι 25 ανηκοντες τοις διαφοροις σώμασιν ηχμαλωτίσθησαν και βραδύτερον απελύθησαν εν τούτοις δε και ο Αύγουστος Μινώτος ελαφρώς λογχισθείς τα σκέλη, νέος εύγενεστατων αίσθημάτων και εξ επιφανους οίκογενείας της Αλεξανδρείας οστις σιδηροδέσμιος απήχθη μετά των λοιπών εις Λάρισσαν και μόλις τη επεμβάσει της Γαλλικης πρεσβείας απελύθη.

Εκ των εχθρων εφονεύθησαν και ετραυματίσθησαν 250 περίπου εν δε τοις πρώτοις συγκαταλέγεται και συγγενές τις του Ρεσίτ πασά επιβαίνων ίππου λευκού και διακριθείς εν τη μάχη, γνωστός δε διά τας εν Βουλγαρία ωμότητας αυτού.

Δυστυχώς θλιβερώτατα επεισόδια διά πενθιμου πέπλου περιβάλλουσι τήν ημέραν ταύτην της εν Μακρυνίτση καταστροφής και την εξ αυτής πικρίαν επαυξάνουσι.

Ο θερμότερος των φιλελλήνων Κ. Όγγλ φεύγων διά Μακρυνίτσης εις Πορταριάν πρός υπεράσπισιν των γυναικοπαίδων, εμπίπτει εις τας χείρας των εχθρων, φονεύεται και αποκεφαλίζεται.

Ο Π. Φωκιάδης νέος διακεκριμένων προτερημάτων έπεσεν ωσαύτως ηρωΐκώς.

Ο Σ. Μάργαρης νέος εξόχου φιλοπατρίας προτρεπόμενος να παρακολουθώί την φυγήν των λοιπών ήρνηθη προτιμησας τον ενδοξον θάνατον.

Ο Θ. Ψαροθεόδωρος,  απόσρατος ανθυπολοχαγός, οστις τραυματισθείς τον πόδα και προσκληθείς να παραδοθη, απηντησε δια του πολυβόλου αυτού τραυματίσας δε δύο των εχθρων κατελογχίσθη. Το στρατιωτικόν αυτού  πιλίκιον εγένετο αφορμη ανακριβών τινων αγγελιών του Αθηναίκου τύπου περί της δήθεν στολης του αρχηγού Ζ. Μπασδέκη.

Παρά τον προμνησθέντα συλλαμβάνεται αίχμάλωτος ο Χ. Βούλγαρης ουδέν παθών άλλο.  από Ναυπάκτου τραυματίας Χ. Κανελλόπουλος αποκεφαλίζεται ο ανδρείος Σάμιος Κ. Πασχάλης σημαιοφόρος του Α. Πετρίτση,  μαθών ότι ο αρχηγός αυτού εν τη οίκογενεία του όποιου σχεδόν ανετράφη, εφονεύθη τάχα εν τη μάχη, διασχίζει πρώτον εις τεμάχια την σημαίαν είτα δ΄ αυτοκτονεί διά του πολυβόλου αυτού.

Ο υπαρχηγός του αυτού σώματος, ο κάλλιστος νέος Γ. Παπαγιαννόπουλος εγένετο αφαντος.

Περί τους 140 διαλαθόντες τους Τούρκους είσήλθον εις Βώλον μετεμφιεσμένοι και έτυχον ασύλου, παρ’ ανδράσι περί ων η νεωτέρα ελληνική ίστορία θα όμιλήση βραδύτερον τα δέοντα.   Εν τοις διασωθείσι τούτοις συγκαταριθμείται και ο Σμυρναίος εθελοντής του ιππικού Ε. Βαρδόπουλος, νέος μεμορφωμένος, μετά ζήλου δ΄ εγκαρτερήσας εν ταις επαναστατικαίς τάξεσιν από της μάχης του Πλατάνου.

Προ της γενικής εις  Αλικόπετραν και Δράκιαν υποχωρήσεως ο Γ. αρχηγός Πηλίου είχεν απέλθει εις την αρχαίαν Καλύβην Μπασδέκη, αγγείλας τοις λοιποίς σωματάρχαις δτι εσπευδεν εκείσε λαβών κατά την ώραν τής υποχωρήσεως επιστολήν από Ζαγοράς,  δι’ ής ήγγέλθη αυτω ότι ο Χόβαρτ-πασάς κατέπλευσεν εκεί μετά 2 ατμοπλοιων και φόβος υπήρχε μή αποβιβασθη στρατός και καταληφθη ή επίκαιρος αυτη θέσις,  ούτω δε πάσα διέξοδος τοις επαναστάταις αποκλεισθή.

Οπωσδήποτε ο εχθρός αφήκεν ακαταδίωκτα τα εις  Αλικόπετραν και Δράκιαν συγκεντρωθέντα επαναστατικά σώματα, ών οι αρχηγοί μετέβησαν τη νυκτί εκείνη προς τον Ζ. Μπασδέκην όπως συσκεφθώσι περί του πρακτέου,  και μόλις τη επιούση εισήλασεν εις Μακρυνίτσαν, λεηλατησας τας οικίας, συλησας τα Μονάς,  και εν τω αίματι αόπλων και αδυνάτων εκδικηθείς.   Ούτω τον μεν γηραιόν ιερομόναχον του Πρ. Ήλιου Νικηφόρον κατεκερμάτισε,  τον δε φρενοβλαβή Κ. Π. Βουργάραν κατεκρήμνισε μετά δύο παιδίων και μιας γυναικός και 19 γέροντας και γυναίκας κατέσφαξε εν αίς και την Αίκατερίνην Ν. Τσέτσου, την Σ. Α. Κατσιούρα μετά των 3 αυτής τέκνων,  την δε Ε. I. Κανάβα και την Α. Γ. Καρκατσάλου ετραυμάτισε και άλλα πολλά ώς συνηθως εκακούργησε.

Advertisements
This entry was posted in Uncategorized. Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s