Αθηνά και Άρτεμις … εξ Αλμυρού;

10498716_555819914543400_4181649305138967634_o[1]
Πριν λίγες μέρες επισκέφτηκα το μουσείο του πανεπιστημίου του Πρίνστον. Έχει εντυπωσιακά εκθέματα από ευρωπαϊκούς κλασικούς πίνακες μέχρι αφρικανική τέχνη. Για να με πειράξει η γυναίκα μου με ρώτησε “Τίποτα βολιώτικο έχει;”. Kαι όντως είχε, αρκετά!… Το πιο εντυπωσιακό, οπτικά, ήταν αυτό το ζευγάρι καρφίτσες η μία με την Αθηνά και η άλλη με την Άρτεμη. Είναι φτιαγμένα από χρυσό, γρανάτη (η κόκκινη πέτρα) και σμάλτο, με λεπτομέρεια και τέχνη. Η ταμπελίτσα έλεγε ότι είναι κοσμήματα της ελληνιστικής εποχής που βρεθήκαν κοντά στον Αλμυρό και χρονολογούνται στο 2ο π.Χ. αιώνα. Στη περιοχή μας εκείνη την εποχή, είναι δυναμική η παρουσία της πόλεως της Δημητριάδος που δημιουργήθηκε από τον Δημήτριο τον Πολιορκητή, βασιλέα των Μακεδόνων στην αρχή του 3ου π.Χ. αιώνα, και συγκεκριμένα στα 293π.Χ. Συστάθηκε με την συνένωση γειτονικών συνοικισμών και γνώρισε μια περίοδο ακμής στο τέλος του 3ου και στις αρχές του 2ου π.Χ. αιώνα. Λέγεται ότι ο πληθυσμός της έφτασε στους 30.000 κατοίκους. Η ακμή αυτή μάλλον υποβοηθήθηκε από την καταστροφή των Φθιώτιδων Θηβών (περιοχή Μικροθηβών) από τα μακεδονικά στρατεύματα στα 217π.Χ. και συνεχίστηκε στα ρωμαϊκά χρόνια μέχρι τον επόμενο αιώνα.

Κάποιες επιπλέον πληροφορίες βρίσκουμε εδώ [1] . Η (αδόκιμη) μετάφραση από τα αγγλικά είναι δική μου.

“[οι δύο καρφίτσες] ανήκαν στο μεγάλο θησαυρό των ελληνιστικών χρυσών και ασημένιων αντικείμενων και νομισμάτων που ήταν τυχαία ανακαλύφθηκε από αγρότες το 1929 κοντά στον Αλμυρό της Θεσσαλίας. Ήταν ένας ασυνήθιστα μεγάλος θησαυρός με φινετσάτα αντικείμενα που η πλειοψηφία τους πουλήθηκε στο εξωτερικό, αλλά αρκετά “επαναπατρίστηκα픨στις προσωπικές συλλογές Μπενάκη και Σταθάτου στην Αθήνα.”.

O συγγραφέας του άρθρου προσφέρει αρκετά στοιχεία που δίνουν ενδείξεις για την πιθανή προέλευση των δύο αυτών αντικειμένων από την ελληνιστική Αίγυπτο – είναι γνωστές οι Αιγυπτιακές επιρροές στην περιοχή (στήλες με αιγυπτιακά ονόματα, και στοιχεία σε τύμβους). Πάντως δέχεται στο τέλος ότι:

“Το βασικό ερώτημα, κατά πόσον τα μετάλλια του Πρίνστον έγιναν από Αλεξανδρινό χρυσοχόο ή αν είναι θεσσαλικής πρωτότυπα, μπορεί προς το παρόν δεν μπορούν να απαντηθούν. Η σχέση με την αλεξανδρινή τύπου τεχνική είναι ισχυρή σε πολλές λεπτομέρειες, ειδικά στα διακοσμητικά πλαίσια. … Από την άλλη πλευρά, υπάρχουν και κάποια γνωρίσματα θεσσαλικά, κυρίως για τα χαρακτηριστικά της Αθηνάς, που ίσωςπροορίζονταν να είναι ένα πορτρέτο μιας τοπικής κυρίας. Αυτό και άλλα προβλήματα μπορούν να επιλυθούν μόνο…”

Mέχρι και το 1979 [2] η ακριβής προέλευση των αντικειμένων αυτών δεν είχε εξακριβωθεί.

[1] Segall, Berta. “c.” Record of the Museum of Historic Art, Princeton University (1945): 3-11.
[2] Miller, Stella G. Two groups of Thessalian gold. Vol. 18. Univ of California Press, 1979.

Advertisements
This entry was posted in Uncategorized and tagged . Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s