569. Βελεστίνο – Υπέρεια Κρήνη και το Τζαμί (πριν το 1895)

10547105_572084319583626_1561891194107721135_o[1]
Είδα την ασπρόμαυρη έκδοση αυτής της φωτογραφίας του Στέφανου Στουρνάρα σε ανάρτηση ενός φίλου και θυμήθηκα ότι έχω την αντίστοιχη έγχρωμη. Απεικονίζει την φημισμένη Υπέρεια Κρήνη (Κεφαλόβρυσο) όπου λουζόταν η Ήρα κατά την μυθολογία και για την οποία έχουμε μιλήσει και παλαιότερα (http://tinyurl.com/l7psbwo και http://tinyurl.com/nepcna9 ). Την υμνεί ο Σοφοκλής ως «σύγγονον ύδωρ… νάμα θεοφιλέστατον» (νερό ντόπιο, πηγή αγαπημένη των θεών). Η φωτογραφία αυτή εδώ χρονολογείται γύρω στα 1900. Πάνω δεξιά φαίνεται και ο ναός του Αγίου Κων/νου που κτίστηκε γύρω στα 1890[1]. Ας ρίξουμε μιά ματιά το κείμενο του Ληκ [2] που στις αρχές του 19 αιώνα έλεγε:

“Στις ρίζες του υψώματος στην νότια πλευρά είναι η πηγή Υπέρεια περιβαλλόμενη από ωραία πλατάνια στο μέσον της τουρκικής συνοικίας. Η μιά πλευρά της είναι ένας ανοικτός χώρος και η άλλη καταλαμβάνεται από το τζαμί. Το νερό τρέχει ορμητικά από διάφορα ανοίγματα του βράχου και σχηματίζει αμέσως ρυάκι, που διοχετεύεται σε ένα κανάλι, ανάμεσα σε λαξεμένες πέτρες, που κάποτε ανήκαν σε ελληνικά κτήρια. Αφού χρησημοποιηθεί για το γύρισμα διαφόρων μύλων, το ρυακι συναντά ένα άλλο ρεύμα που τρέχει από μια λιμνούλα προς τα νότια της κυρίας πηγής και έτσι διογκωμένο ακολουθεί μια διαδρομή τριών μιλίων προς το Ριζόμυλο, ανάμεσα από κήπους με οπωροφόρα, πεπόνια και βότανα, ανάμικτα με βελανιδιές, φτελιές και λεύκες…. Από το Ριζόμυλο η Υπέρεια διασχίζει την πεδιάδα προς την λίμνη Κάρλα. Το νερό είναι λαμπερό και καθαρό, και δροσερό το καλοκαίρι… Εντούτοις οι Έλληνες προτιμούν το νερό των πηγαδιών τους για πόσιμο και δεν κάνουν χρήση του νερού της Υπέρειας… καθώς η ανάβαση στο ύψωμα είναι κοπιαστική και οι γυναίκες φοβούνται μη προσβληθούν από τους Τούρκους” [2].

Σήμερα “η πηγή έχει στερέψει από νερό αλλά αναβλύζει ιστορία” όπως έγραψε κάποια δημοσιογράφος πρόσφατα [3].

ΣΗΜ. Άλλαξα την χρονολόγηση της φωτογραφίας. Είχα γράψει 1900. Αλλά εμφανίζεται στο άρθρο του Σπυρ. Λάμπρου «Η Υπέρεια εν Φεραίς» περιοδικό Εστία Εικονογραφημένη, 1895 σελ.100.

[1] Νίτσα Κολιού, “Τα Βελεστινιώτικα”, Β΄Εκδοση, Επιστημονική Εταιρία Μελέτης Φερών – Βελεστίνου – Ρήγα, 2001.
[2] Leake W. M., :Travels in Northern Greece” 1835, που μπορείτε να διαβάσετε online (στα αγγλικά) εδώ http://books.google.com/books/reader?id=AXgKAAAAIAAJ (η περιγραφή είναι στην σελίδα 440).
[3] http://www.enet.gr/?i=news.el.article&id=381722

Advertisements
This entry was posted in Uncategorized and tagged , , , , , . Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s