799. Αρχαιολογικά ευρήματα στο “κέντρο” του Βόλου [2]

12362734_816328965159159_5711015835568381173_o[1]
Ενώ οι θέσεις στα Πευκάκια, στα Παλιά και στην Γορίτσα είναι γνωστές αρχαιολογικές θέσεις στην περιοχή και ξέρουμε λίγο ώς πολύ την ιστορία τους, δεν γνωρίζουμε τι ακριβώς υπήρχε στην θέση της σημερινής κυρίως πόλης του Βόλου. Εντύπωση μου έκανε η σχετική αναφορά του Ν. Παπαχατζή [1]: “ηίδια η θέση του Βόλου ΔΕΝ ήταν έρημη στους ιστορικούς χρόνους. Στους μακεδονικούς, ρωμαϊκούς και παλαιοχριστιανικούς χρόνους πρέπει να υπήρχαν, αραιές τουλάχιστον, κατοικίες σε όλη την έκταση του σημερινού Βόλου. Λείψανα οικοδομών και αντικείμενα των χρόνων αυτών βρέθηκαν σε διάφορα σημεία του υπεδάφους του Βόλου. Βορειοδυτικά του νοσοκομείου, και μακριά από την θάλασσα βρέθηκαν σε σπίτια είτε σε οικόπεδο, από ιδιωτικές σκαφές, θεμέλια παλιών σπιτιών, μωσαϊκό δάπεδο και ένα μαρμάρινο τραπέζι. Κοντά στην σημερινή εκκλησία του Αγ. Κωνσταντίνου και δίπλα στην παλιά που κατεδαφίστηκε ανακαλύφτηκαν θεμέλια αρχαίας εκκλησίας και αρχιτεκτονικά γλυπτά. Ανατολικά του μουσείου, στη θέση ακριβώς που έγινε η γέφυρα του αυτοκινητόδρομου Βόλου-Λεχωνίων, βρέθηκαν θεμέλια οικοδομήματος ή τείχους από τετράγωνους ογκόλιθους, ισοδομικά χτισμένους. Τα θεμέλια αυτά βρίσκονται σήμερα [1937] στην κοίτη του χειμάρου που λέγεται σήμερα Άναυρος αποδείχνουν ότι η κοίτη αυτή δεν είναι παλιά [δείτε εδώ http://tinyurl.com/poav443 ]. Επίσης από σκαφές ιδιωτών κοντά στην εκκλησία Ανάληψη, προέρχεται ένα αγαλμάτιο Κυβέλης του μουσείου του Βόλου. Φαίνεται λοιπόν πως ένας ή δύο μικροί οικισμοί ή τουλάχιστο αραιές οικήσεις και επαύλεις δεν έλειψαν ποτέ από την θέση του σημερινού Βόλου, τουλάχιστο προτού αρχίσουν οι επιδρομές των βαρβάρων και των πειρατών που συνετέλεσαν μαζί με την τουρκική κατάκτηση, να ερειπωθούν τα μεγάλγα παραλιακά κέντρα”.

Η φωτογραφια είναι από μια δημοσίευση [2] που περιγράφει την έυρεση ενός “Περιστύλιου αίθρου” στην πόλη του Βόλου (Δεληγιώργη και Γαλλίας). Αρχιτεκτονικά μέλη και σχεδιάγραμμα του τι βρέθηκε εκεί. Το άρθρο αυτό μας λέει ότι: “Πιθανότατα το αίθριο ανήκε σε μια βασιλική, η οποία εκτεινόταν προς τα ανατολικά του αίθριου…. Ήδη από το 1931 είχαν επισημανθεί στην ίδια περιοχή «δάπεδον ψηφιδωτόν αρίστης τέχνης πολύχρωμον με­ τά γεωμετρικών σχημάτων» λευκά κατειργασμένα, ών τινά μετά διακοσμήσεων γλυπτών καί επιγραφών» [3] Με βάση τα ανάλογα μνημεία που προαναφέρθηκαν και τα χαρακτηριστικά του κτιρίου (τετράπλευρη κά­τοψη του αίθριου, οκτάγωνη κρήνη στο κέντρο του αίθριου κτλ.), νομίζουμε ότι θα ήταν δυνατόν να χρο­νολογηθεί αυτό το εύρημα στα τέλη του 4ου-αρχές του 5ου αι. μ.Χ. Τα κτίσματα που αποκάλυψε η αρχαιολογική έρευνα αποτελούν προσκτίσματα ενός μεγάλου οικοδομήμα­τος, πιθανότατα βασιλικής, που θα εκτεινόταν προς ανατολικά του αίθριου που ανασκάφηκε, όπως ήδη προαναφέρ­θηκε. Δεδομένου ότι παρόμοια οικοδομήματα, και ιδιαίτερα οι βασιλικές, κατά την παλαιοχριστιανική περίοδο αποτελούσαν τον πυρήνα οικισμών, η αποκά­λυψη των ευρημάτων στην περιοχή αυτή της πόλης. του Βόλου, όπου μέχρι το 1931 πιστευόταν ότι επρό­κειτο για παρθένο έδαφος, αποδεικνύει την ύπαρξη ύστερορωμαϊκού και παλαιοχριστιανικού οικισμού και στην ανατολική περιοχή της πόλης, όπου από τους αρχαιοελληνικούς χρόνους υπήρχε λιμάνι και αποβάθρα, κοντά στη σημερινή κοίτη του Άναυρου ποταμού. To μαρμαρεπένδυτο περίστυλο αίθριο καλύπτεται σή­μερα από επταώροφη σύγχρονη οικοδομή, η ανέγερση
της οποίας στέρησε το Βόλο από ένα σημαντικό για την πόλη, αλλά και για την ευρύτερη περιοχή της Στερεάς Ελλάδος, χριστιανικό μνημείο, μάρτυρα της
ύπαρξης σ’ αυτή τη θέση ακμαίου παλαιοχριστιανι­κού οικισμού “. Φυσικά η τελευταία πρόταση υπενίσσεται τις ακανθώδεις δυσκολίες που εμφανίζονται με την εύρεση αρχαιολογικών ευρημάτων σε ιδιωτικά οικόπεδα..

[1] Παπαχατζή Ν. “Η περιοχή του Βόλου από άποψη ιστορική και αρχαιολογική”, 3η έκδοση, 1954 (1η έκδοση 1937)
[2] Αικατερίνη ΚΑΛΑΝΤΖΗ-ΣΜΠΥΡΑΚΗ , Περίστυλο αίθριο στην πόλη του Βόλου, σελ. 107-114, Δελτίον Χριαστιανικής Αρχαιολογικής Εταιρείας, νο. 16 (1991-1992), Περίοδος Δ’
http://ejournals.epublishing.ekt.gr/index.php/deltion/article/view/4685/4461
[3] Ν. Γιαννόπουλος , Ρωμαϊκός καί παλαιοχριστιανικός συνοι­κισμός έν Βόλω, Θεσσαλικά Χρονικά 5 (1936), σ. 133.

Advertisements
This entry was posted in Uncategorized and tagged , , , . Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s