801. Δημήτρης Τριχόπουλος (1938-2014)

(και μια υποσημείωση για το παθητικό κάπνισμα…)

12377984_818735754918480_4436943268008299358_o[1]
Ο καλός φίλος της σελίδας καθ. Ιωάννης Βλαχόπουλος (McMaster University, Canada) επισήμανε, πριν μερικές εβδομάδες σε μια ανάρτηση του, ένα συνέδριο στο πανεπιστήμιο Χάρβαρντ που θα τιμούσε την ζωή και το έργο του καθ. Δ. Τριχόπουλου – «ενός διακεκριμένου Βολιώτη, απόφοιτου του Α΄Γυμνασίου Βόλου», όπως σημείωσε ο κ. Βλαχόπουλος. Το όνομα το ήξερα αλλά το έργο του ομολογώ δεν μου ήταν γνωστό. Έψαξα όμως, και βρήκα πληροφορίες. Και έμεινα με το στόμα ανοιχτό για τις επαγγελματικές επιτυχίες και το εντυπωσιακό έργο του Δημήτρη Τριχόπουλου [1]. Γεννήθηκε στο Βόλο το 1938 από πατέρα χειρούργο, μικρασιάτη, και μητέρα που είχε μεγαλώσει στην Αίγυπτο. Σπούδασε ιατρική και επρόκειτο να συνεχίσει την δουλειά του πατέρα και να αναλάβει την κλινική του. Γρήγορα όμως κατάλαβε πως δεν είχε τις επιδεξιότητες για την ειδικότητα αυτή. Από τύχη γνώρισε τον Brian MacMahon, καθηγητή και πρόεδρο του Τμήματος Επιδημιολογίας του Χάρβαρντ. Ο Τριχόπουλος μέσω του MacMahon γνώρισε την Επιδημιολογία, μια ειδίκευση της ιατρικής που χρησιμοποιεί την στατιστική για να μελετά τους παράγοντες που επηρεάζουν την εμφάνιση ασθενειών. Ο ίδιος αργότερα αστειεύονταν πως ο ΜacMahon τον ξεχώρισε γιατί ήταν ο μόνος γιατρός καταλάβαινε τους λογάριθμους.

Η πορεία του ήταν εντυπωσιακή. Αφού συνέχισε τις σπουδές του στην σχολή Υγείας του Λονδίνου, το Χάρβαρντ και την Οξφόρδη, κατάφερε να γίνει καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Αθηνών σε ηλικία 33 χρόνων. Το 1989 έγινε καθηγητής και πρόεδρος του τμήματος Επιδημιολογίας του Χάρβαρντ. Κάποιοι ίσως γνωρίζουν την επιστημονική του δουλειά που ανέδειξε την σημασία της μεσογειακής διατροφής [2]. Το 1981, απέδειξε πως το έντονο στρες μπορεί να προκαλέσει θανατηφόρα καρδιακά επεισόδια, παρατηρώντας τον αυξημένο αριθμό τέτοιων επεισοδίων μετά τον σεισμό των 6.1 Ρίχτερ που έπληξε την Αθήνα [3]. Η σχετική δημοσίευση του στο περιοδικό Lancet, χαρακτηρίστηκε ως μία από τις 27 πιο σημαντικές ιατρικές δημοσιεύσεις από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα [4].

Σημαντικότατη ήταν και η δουλεία του για το παθητικό κάπνισμα. Ήταν ο πρώτος που απέδειξε πως το παθητικό κάπνισμα είναι αρκετό για να προκαλέσει καρκίνο του πνεύμονα [5]. Εξετάζοντας τους αριθμούς των παντρεμένων γυναικών που είχαν προσβληθεί από καρκίνο του πνεύμονα, χωρίς οι ίδιες να είναι καπνίστριες, ανακάλυψε πως αυτές που είχαν σύζυγο καπνιστή ήταν τέσσερες περισσότερες από αυτές που ο σύζυγός τους δεν κάπνιζε!… Έτσι λοιπόν, αν κάποτε σας ρωτήσει κανείς στην παρέα σας σε κάποιο μαγαζί, αν σας πειράζει να καπνίσει, να του πείτε ότι σας πειράζει. Και αν σας πει ειρωνικά ότι ένα τσιγάρο δεν πρόκειται να σας πειράξει, να του πείτε πως, σύμφωνα με τα επιστημονικά δεδομένα, ο καημένος ο σερβιτόρος που είναι υποχρεωμένος να δουλεύει σε ένα μαγαζί όπου καπνίζουν, θα έχει τέσσερες φορές μεγαλύτερη πιθανότητα να πάθει καρκίνο του πνεύμονα από αν οι θαμώνες δεν κάπνιζαν. Και να του εξηγήσετε πως ήταν Βολιώτης, ο διάσημος επιδημιολόγος ανακάλυψε πως το παθητικό κάπνισμα σκοτώνει!.. Το όνομα του ήταν Δημήτρης Τριχόπουλος

[1] Lagiou, P.. “In memoriam Dimitrios Trichopoulos: an argonaut in search of the golden fleece of medicine (1938–2014).” European journal of epidemiology 30, no. 2 (2015): 87-89.
[2] Trichopoulou A, Costacou T, Bamia C, Trichopoulos D. Adherence to a mediterranean diet and survival in a greek population, N Engl J Med. 2003;348:2599–608.
[3] Trichopoulos D, Katsouyanni K, Zavitsanos X, Tzonou A, Dalla-Vorgia P. Psychological stress and fatal heart attack: the Athens (1981) earthquake natural experiment. Lancet. 1983;1:441–4.
[4] Horton R. A manifesto for reading medicine. Lancet. 1997;349:872–4.
[5] Trichopoulos D, Kalandidi A, Sparos L, MacMahon B. Lung cancer and passive smoking. Int J Cancer. 1981;27:1–4.

Advertisements
This entry was posted in Uncategorized and tagged . Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s