842. Η Βολιώτισσα στο τέλος του 19ου αιώνα

773637_863139680478087_6050782740744964458_o[1]
Μιας και είναι η μέρα της Γυναίκας σήμερα, αναλογιζόμουν τις δυσκολίες που είχαν οι γυναίκες “τω καιρώ εκείνω”, και πως κάποια μικρά, φαινομενικά ασήμαντα, βήματα, όπως η εμφάνιση των ραπτομηχανών, έδωσαν μια μικρή αλλά καθωριστική ώθηση στην εξέλιξη της θέσης της γυναίκας στην κοινωνία. Την ιδέα μου έδωσε μια ανάρτηση του φίλου Γιάννη Κονιόρδου στην σελίδα Μνήμη του Χόρτου ( http://tinyurl.com/hxbvnah), που σχολίαζε την οργάνωση σχολών ραπτικής στο Πήλιο από τους εμπορικούς αντιπροσώπους των ραπτομηχανών.

Για την κατάσταση των γυναικών εκείνη την εποχή και το ρόλο της ραπτομηχανής, αντιγράφω από το άρθρο της Μηλίτσας Ζαρλή-Καραθάνου [1]:

«Σ΄ αυτή την πολύ γρήγορα αναπτυσσόμενη πόλη των τελευταίων δεκαετιών του 19ου αιώνα οι Βολιώτισσες όπως και όλες οι Eλληνίδες ήταν περιορισμένες στο σπίτι και απείχαν από όλες τις εργασιακές κοινωνικές πολιτικές και οικονομικές διαδικασίες ακόμα και από τη μόρφωση. Τις επιτρέπονταν να φοιτούν μόνο σε δημοτικό σχολείο και αυτό όχι απαραίτητα.»

«Η ανδροκρατούμενη κοινωνία τις κρατούσε αυστηρά σε απομόνωση αδύναμες και ευάλωτες σε ένα είδος μισόφωτου κάνοντάς τες να αποφύγουν την πλήρη χρήση του μυαλού τους και της δημιουργικότητάς τους…»

«Δυστυχώς η συμμετοχή των γυναικών στην παραγωγή και τη μισθωτή εργασία (βιομηχανία, κλπ.) γεννούσε την εποχή εκείνη μόνο αρνητικές αντιμετωπίσεις από το σύνολο σχεδόν του αντρικού πληθυσμού, ενώ υπήρχε και εισαγγελική παρέμβαση το 1877, που γνωμάτευσε ότι η γυναικεία εργασία στα εργοστάσια προσβάλλει τη δημόσια ηθική. Για πολλά χρόνια η δουλειά εξακολουθούσε να θεωρείται υποτιμητική. Κάθε γυναίκα που δούλευε δεν έπαυε να θεωρείται σχεδόν ηθικά ύποπτη.»

«Στην τελευταία δεκαετία του δέκατου ένατου αιώνα εμφανίζεται η ραπτομηχανή η οποία υπήρξε σταθμός στο γυναικείο χώρο το χειροποίητο ράψιμο στην ένδυση καταργήθηκε τελείως η ραπτομηχανή ήταν πλέον απαραίτητο εφόδιο της προίκας κάθε νέας γυναίκας την εποχή εκείνη η βασίλισσα Όλγα προικίζει τα άπορα κορίτσια με ραπτομηχανές οι οποίες ονομάστηκαν όλγες. Η χρήση τους εξαπλώθηκε ταχύτατα στο Βόλο και στα χωριά του Πηλίου ώστε και τα τελευταία οχυρά των παραδοσιακών φορεσιών, οι αγροτικές κυρίως περιοχές, παραδόθηκαν σιγά σιγά στις επεμβάσεις του συρμού καταστήματα πώλησης ραπτομηχανών άνοιξαν στην πόλη ενώ πρώτοι στο βόλο η αντιπροσωπεία της Singer η οποία οργάνωσε σχολή εκμάθησης ραπτική και κεντήματος. Εκεί οι οικογένειες των κατώτερων οικονομικά τάξεων έστελναν σωρηδόν τα κορίτσια τους. Χάρη στην τεχνολογική καινοτομία της ραπτομηχανές, η οποία ήταν πλέον προσιτή σε όλα τα νοικοκυριά, γνώρισε άνθηση η γυναικεία εργασία στο σπίτι (το γνωστό φασόν) και δόθηκε η δυνατότητα στη γυναίκα να αποκτήσει κάποιο εισόδημα χωρίς να χρειαστεί να βγει από τον “οίκο” της.»

ΣΗΜ. Η φωτογραφία είναι του Κώστα Ζημέρη από την πολύτιμη συλλογή του ΔΗ.Κ.Ι και είναι προφανώς λίγο μεταγενέστερη (~1930).

Advertisements
This entry was posted in Uncategorized and tagged , . Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s