847. Τετράγωνα. 20 τετραγωνικά για μια οικογένεια.

10339633_868738479918207_5893185359107965472_n[1]

Οι αναρτήσεις μου για την προσφυγική ιστορία της Νέας Ιωνίας είναι μια προσωπική εξιλέωση. Γεννημένος στην “από εδώ μεριά” της πόλης, και με διαφορετικά ενδιαφέροντα μεταξύ των οποίων δεν ήταν η τοπική ιστορία, πρέπει να ομολογήσω ότι παλαιότερα δεν ήμουν ευαισθητοποιημένος στην σημασία που είχε ο ερχομός των προσφύγων στην πόλη. Ναι, το είχα ακούσει, αλλά ποτέ δεν τον “ένιωσα”. Νομίζω ότι παρόμοια αισθάνονται και πολλοί σημερινοί κάτοικοι της πόλης μας. Έτσι πολλές φορές, αισθάνθηκα περίεργα όταν συνάντησα τα βαθιά και έντονα συναισθήματα των απογόνων των προσφύγων. Η σχετικά πρόσφατη ανασχόληση μου με την τοπική ιστορία μου άνοιξε τα μάτια. Με το διάβασμα η ιστορία ξαναζωντανεύει, (αν και καμμιά φορά σαν εφιάλτης). Η εικόνα αυτή είναι λεπτομέρια φωτογραφία του Κώστα Ζημέρη, στην διασταύρωση Μακεδονίας και Δημοκρατίας. Η εξαμελής (;) οικογένεια που φαίνεται αριστερά είναι πιθανώτατα οι κάτοικοι ένος από αυτά. Από το [1], διαβάζουμε.

“Η οικοδόμηση[των σπιτιών] ξεκίνησε τον Αύγουστο του 1923 από το κεντρικό τμήμα (μεταξύ των οδών Μαιάνδρου, Μαγνησίας, Δημοκρατίας και Κρήτης), γνωστό ως “τετράγωνα”, που περιέλαβε δέκα οικοδομικά τετράγωνα και πλατεία. … Κτισμένα περιμετρικά ώστε να δημιουργούν τετράγωνο, άφηναν το κέντρο του ελεύθερο, δημιουργώντας μια μικρή πλατεία στην οποία υπήρχαν από τη μια πλευρά ένα πηγάδι απ’ όπου έπαιρναν νερό οι οικογένειες των προσφύγων του τετραγώνου και από την άλλη ο βόθρος (αφού η παροχή ύδρευσης και αποχέτευσης στην περιοχή των προσφυγικών καθιερώθηκε πολλά χρόνια αργότερα επί δημάρχου Απόστολου Βολίδη) , ένα πλυσταριό οπου όλοι έπλεναν τα ρούχα τους και δύο αποχωρητήρια δεξιά και αριστερά του πλυσταριού κοινό κι αυτό για όλους. Το 1924 ήταν έτοιμα 776 λιλιπούτεια μονόχωρα οικήματα (με επιφάνεια 15 έως 20 τ.μ.), εσωτερικών διαστάσεων συνήθως 3,80 μ. χ 3,80 μ. , κυρίως με τσιμεντότουβλα (ελάχιστα ήταν από πέτρα), οργανωμένα σε μικρές συστοιχίες περιμετρικά του οικοδομικού τετραγώνου… Στην αρχή δεν είχανε τσιμεντένιο δάπεδο κάτω αλλά χώμα, καθώς τα σπίτια κατοικήθηκαν πολύ γρήγορα πριν καν ολοκληρωθεί η διαδικασία της πρόχειρης κατασκευής τους, προκειμένου να προλάβουν ορισμένες από τις οικογένειες των προσφύγων να στεγαστούν όσο γίνεται πιο γρήγορα και να τακτοποιηθούν και να ξεκινήσουν τη ζωή τους σε «σπίτια» και όχι σε παραπήγματα. Αποτέλεσμα της τόσο σύντομης μετακίνησης των προσφύγων στα οικήματα αυτά, ήταν να φυτρώνουν αγριόχορτα τα οποία έπρεπε συνεχώς να αφαιρούνται. Για να το αποφύγουν αυτό αρχικά βάζανε ψάθες, ενώ αρκετά αργότερα, όταν πλέον οι πρόσφυγες <<ευκολύνθηκαν» από το πενιχρό μισθό τους, τα σπίτια τους απέκτησαν τσιμεντένιο δάπεδο. Η στέγη ήταν από ξύλινα καδρόνια που από πάνω είχανε τοποθετημένο πισσόχαρτο και κεραμίδια από το Πλινθοκεραμοποιείο Τσαλαπάτα. Όπως αναφέρεται από κάποιους παλιούς κατοίκους της περιοχής των <<τετραγώνων>>, η στέγη των οικημάτων πολλές φορές δεν ήταν επαρκώς κατασκευασμένη (ούτως ή άλλως μιλούμε για προχειροκατασκευές), με αποτέλεσμα να καταστρέφονται τα υλικά από την υγρασία η οποία πότιζε και το σύνολο του σπιτιου και εκανε απαραιτητη την επισκευη τους απο τους κατοικους …”

[1] “Τα προσφυγικά της Νέας Ιωνίας Βόλου” Διπλωματική έργασία Φουντούλη Ειρήνη – Αδαμαντία, Επιβλέπων καθηγητής : Κωνσταντίνος Αδαμάκης, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, Σεπτέμβριος 2011

ΣΗΜ. Η φωτογραφία ανήκει (πλέον) στο αρχείο μου. Ευχαριστώ πολύ, κα. Βάσω Β. !

Advertisements
This entry was posted in Uncategorized and tagged , , , , . Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s