853A. Αρχείο Θεσσαλικών Μελετών 20ος τόμος

12931198_880509705407751_906898872622990352_n1

Φυλλομετρώ τον καινούργιο τόμο του Αρχείου Θεσσαλικών Ερευνών, που ο φίλος Γ. Κοντομήτρος φρόντισε να φτάσει στα χέρια μου. Ένας μεστός τόμος, γραμμένος με μεράκι, γεμάτος από θέματα που ενδιαφέρουν τους φίλους της τοπικής ιστορίας. Το θέμα είναι κυρίως ο Βόλος του Μεσοπολέμου, μια ιδιαίτερα συγκλονιστική εποχή για την πόλη. Ένα γρήγορο διάβασμα δεν είναι αρκετό – υπάρχει πολύ υλικό στον τόμο αυτό που πρόσφατα κυκλοφόρησε. Θα ήθελα να μοιραστώ τον ενθουσιασμό μου μαζί σας και να σας δώσω μια ιδέα από τα περιεχόμενα του. Πρέπει να τον αναζητήσετε στα βιβλιοπωλεία της πόλης.

Ο καθ. Π. Βόγλης αρχίζει δίνοντας το γενικό ιστορικό πλαίσιο συζητώντας το θέμα «Μεσοπόλεμος: η είσοδος της Ελλάδας στον 20ό αιώνα». Ο Γ. Κουτής χρησιμοποιώντας το πολύτιμο αρχείο του ΔΗΚΙ για να κάνει μια «Περιήγηση στον Βόλο του Μεσοπολέμου». Ο καθ. Χ. Γ. Χαρίτος, συζητάει διεξοδικά το θέμα « Όψεις του Διχασμού και η γαλλική Κατοχή στο Βόλο και το Πήλιο», ένα θέμα που έχουμε αγγίξει και εδώ. Μάλιστα οι φωτογραφίες των Γαλλικών αρχείων που αναρτήθηκαν στην σελίδα “Η Μαγνησία στο Πέρασμα του Χρόνου», βρήκαν ταιριαστή θέση σ’ αυτό το άρθρο. Ο Δ. Κωνσταντάρας – Σταθαράς αναλύει ένα ιστορικό θέμα που έπλασε σε μεγάλο βαθμό την εξέλιξη της πόλης, «Η Έλευση των Μικρασιατών προσφύγων στο Βόλο κατά το Μεσοπόλεμο».

Ιδιαίτερα ενδιαφέροντα με λογοτεχνική έμφαση είναι τα άρθρα της Βέρας Βασαρδάνης για την «Λογοτεχνική δραστηριότητα στο Βόλο του Μεσοπολέμου» και των Γιώργου Κοντομήτρου – Βέρας Βασαρδάνη «Οι ποιητές άδοξοι που ναι…»: η περίπτωση του Βολιώτη ποιητή Φάνι Μιράνα». Θα σταθώ στο δεύτερο άρθρο που αναφέρεται στον ποιητή Φάνι Μιράνα, με το άδοξο τέλος και την μούσα του την «Μαρία» – όχι δεν σας λέω περισσότερα – να το βρείτε να το διαβάσετε.

Σε θέματα αρχιτεκτονικής επικεντρώνονται τα άρθρα της Ελένης Φεσσά – Εμμανουήλ, για τους «Αρχιτέκτονες του Βόλου και του Πηλίου στα χρόνια του Μεσοπολέμου», καθώς και του καθ. Κώστα Αδαμάκη “Η αρχιτεκτονική των εργοστασίων του Βόλου την περίοδο του Μεσοπολέμου».

Η Μαρία Σπανού, συζητάει τις «Όψεις της εικαστικής πρωτοπορίας στο Βόλο την περίοδο του Μεσοπολέμου». Εκεί δίνεται η ευκαιρία να μάθουμε για την έκρηξη των εικαστικών τεχνών στο Βόλο κυρίως στην δεκαετία του 1920 με εξαιρετικούς τοπικούς καλλιτέχνες αλλά και μια σειρά εικαστικών εκθέσεων που προσέλκυσαν το πανελλήνιο ενδιαφέρον.

Συνεχίζοντας με ένα θέμα σχετικό με την εκπαίδευση, ο Γ. Κοντομήτρος αναλύει «Το διδακτηριακό πρόβλημα των σχολείων του Βόλου στη μεσοπολεμική περίοδο», ενώ ο Σ. Κατσούρας, κάνει μια διεξοδική αναφορά στο «Το εργατικό συνδικαλιστικό κίνημα στο Βόλο του Μεσοπολέμου»

Η Μ. Ζαρλή – Καραθάνου, κάνει μια αναδρομή στην «Ιστορία της Γυναικείας Ψήφου: Η περίπτωση του Βόλου». Μόλις στα 1930, οι φιλελεύθεροι του Ελευθέριου Βενιζέλου ψήφισαν νόμο με τον οποίο επιτρεπόταν στις γυναίκες να εκλέγουν δημοτικούς και κοινοτικούς άρχοντες αλλ’ όχι και να εκλέγονται. Μαθαίνουμε ότι 761 βολιώτισσες έσπευσαν να εγγραφούν στους εκλογικούς καταλόγους.

Τον Δημητριάδος Γερμανό συνηθίζω να αποκαλώ το «αντιπαράδειγμα θρησκευτικού ηγέτη. Είναι σίγουρα από τις αμφιλεγόμενες προσωπικότητες που σημάδεψε την ιστορία της περιοχής μας. Από την δίκη του παρθεναγωγείου, στις διαξιφισμούς με την τοπική κοινωνία, στον ρόλο του στο κίνημα του 1935 εναντίον της Ιεράς Συνόδου για το θέμα του ημερολογίου, αλλά και στη μάλλον ανορθόδοξη δράση του στα χρόνια της κατοχής. Αυτό είναι το θέμα του άρθρου του Δ. Τσιλιβίδης, με τίτλο «O Δημητριάδος Γερμανός στα χρόνια του Μεσοπολέμου και της Κατοχής».

Ο Γ. Κουτής στα «Αθλητικά στιγμιότυπα από το Βόλο του Μεσοπολέμου» μας περιγράφει τις αθλητικές δραστηριότητες στην περιοχή στο στίβο, τη σκοποβολή, τον ναυταθλητισμό, την υδατοσφαίριση, την κωπηλασία, την χιονοδρομία και ορειβασία. Ο μεσοπόλεμος σηματοδοτεί και την αρχή του ποδοσφαίρου στην περιοχή μας. Ο Γ. Καρταπάνης αναλύει διεξοδικά ένα προσφιλές του θέμα «Το ποδόσφαιρο στο Βόλο στο Μεσοπόλεμο (1929- 1940)».

Να ξεχωρίσω το άρθρο του Κώστα Λιάπη, «Τα χωριά του Πηλίου στα 1939 με τη ματιά του Γάλλου περιηγητή Francois Perilla». Ο Perilla, όπως είπε ο Λαρισαίος ερευνητής Ν. Παπαθεοδώρου «μελέτησε σαν ιστορικός ερευνητής, κατέγραψε σαν εικαστικός καλλιτέχνης, αποτύπωσε σαν επιδέξιος φωτογράφος και περιηγήθηκε σαν έμπειρος ταξιδιώτης». Προσωπικά λατρεύω αυτό το μικρό βιβλιαράκι που ο Perilla έγραψε για το Πήλιο και το στόλισε με τις όμορφες υδατογραφιες, φωτογραφίες και σκίτσα του. Το θεωρώ σαν το πιο γλυκό μικρό βιβλίο (5 x 10 εκατοστά) που έχει γραφεί για το Πήλιο.

Τέλος, σε ένα άρθρο που διαφέρει σε χρονική αναφορά από τα υπόλοιπα του τόμου, ο καθ. Α. Σμυρναίος, αναφέρεται στα « «ΒΩΛΙΩΤΙΚΑ»: Μια προτεσταντική κριτική της κοινωνίας και της εκπαίδευσης του Βόλου (1880)», σε μια σειρά τεσσάρων άρθρων με το χαρακτηριστικό τίτλο «Βωλιώτικα» που εμφανίζεται στην προτεσταντική εφημερίδα Αστήρ της Ανατολής των Αθηνών, που περιγράφει το Βόλο λίγο πριν από την απελευθέρωσης από τους Τούρκους. Παρόλο ότι είναι μια έντονη κριτική για τους Βολιώτες (πιθανότατα γραμμένη από τον τότε επικεφαλής της μικρής ευαγγελικής κοινότητας της πόλης) , δεν παύει να είναι μια ενδιαφέρουσα και όχι γνωστή πηγή πληροφοριών για την εποχή εκείνη.

Ο μόχθος των συντελεστών του τόμου αυτού είναι φανερός. Το αποτέλεσμα θα ευχαριστήσει και θα πληροφορήσει τους φίλους της τοπικής ιστορίας.

ΣΗΜ. Η υδατογραφία είναι του F. Perilla από το βιβλίο του “AU PAYS DES CENTAURES, LE PÉLION”, Editions Perilla, Athenes, 1940. Yπάρει μεταφρασμένο και στα Ελληνικά απο τις Εκδόσεις Μάτι.

Advertisements
This entry was posted in Uncategorized and tagged , . Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s