858. Ακρωτήριο Αγκίστρι – Οι βράχοι Δευκαλίων και Πύρρα

12967523_887485941376794_8388665640322651819_o[1]
Διάβασα στην «Θεσσαλία» του Ν. Γεωργιάδη [1] μια μικρή πρόταση που μου έκανε εντύπωση. Λέει λοιπόν ο Γεωργιάδης σε ένα σημείo, μιλώντας για τις νησίδες του Παγασητικού:

“Δύο δε βράχοι εξέχουσιν εκ της επιφανείας αυτού προ του ακρωτηρίου της Πύρρας, Δευκαλίων και Πύρρα καλούμενοι υπό του Στράβωνος».

Ο Γεωργιάδης αναφέρεται σε κάτι που λέει ο Στράβων στα Γεωγραφικά [2] περιγράφοντας τα παράλια του Παγασητικού καθώς ανεβαίνει κανείς βόρεια:

«…μετά είναι ο Πτελεός, και ο Άλος. Μετά το ιερό της Δήμητρας, και ο Πύρασσος κατεστραμμένος και πάνω από εκεί οι Θήβες. Μετά το ακρωτήριο Πύρρα και δύο νησάκια το ένα καλείται Πύρρα και το άλλο Δευκαλίων. Εκεί τελειώνει η Φθιώτιδα.»

Το ακρωτήριο Πύρρα (Άκρα Πύρρα των αρχαίων) δεν είναι παρά το ακρωτήριο Αγκίστρι. Και η μία από τις δύο νησίδες έχει σήμερα μια εκκλησία του Αγίου Νικολάου. Τα δύο αυτά νησίδια και την εκκλησία μνημονεύει ο Ρήγας Βελεστινλής σε μια ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα υποσημείωση του βιβλίου Νέος Ανάχαρσις [3] όπως μας λέει ο κ. Δ. Καραμπερόπουλος [4]:

«Εις αυτόν τον λιμένα, κατά την βάσιν του ακρωτηρίου Πύρρας και Δευκαλίωνος, λεγόμενον την σήμερον Αγκίστρι, κείνται τα ερείπια της Δημητριάδος , λεγομένης άχρι του νύν Παλάτια […] Αντικρύ του νησίου, όπου είναι ο Αγ. Νικόλαος, επάνω εις το Αγκίστρι, είναι ένα οίκημα μεγάλον πελεκημένον με σφυρί εις μίαν μόνην πέτραν και λέγεται Δασκαλιό κατά παραφθοράν του Δευκαλίων».΄

12967523_887486148043440_5561003016336680475_o[1]

Ο κ. Καραμπερόπουλος [4] μάλιστα σημειώνει ότι στην Χάρτα του Ρήγα υπάρχει η αναγραφή του ακρωτηρίου «Πύρρας. Δευκαλίωνος. Αγκίστρι» και ένας σταυρός δίπλα στο ένα νησάκι που δηλώνει την παρουσία εκκλησίας. Δείτε ακριβώς αυτή τη λεπτομέρεια στην δεύτερη σημερινή μας εικόνα από την Χάρτα.

Γιατί όμως οι αρχαίοι ονόμασαν αυτά τα νησάκια Δευκαλίων και Πύρρα; O ελληνικός μύθος του κατακλυσμού που είναι ένας από τους πάμπολλους που συναντάει κανείς σε διάφορους λαούς μας λέει ότι ο Δίας επιχείρησε να καταστρέψει το ανθρώπινο γένος με κατακλυσμό που άρχισε με μια βροχή που έκανε τους ανθρώπους να καταφύγουν στα ψηλότερα σημεία των βουνών. Ο Δευκαλίων σώθηκε με την Πύρρα σε ένα καράβι που έφτιαξε με την προτροπή του Προμηθέα που ήταν ο πατέρας του. Το καράβι του Δευκαλίωνα αφού περιπλανήθηκε στις θάλασσες προσάραξε – άλλοι λένε στις κορυφές του Παρνασσού και άλλοι στην περιοχή μας, στην Όθρυ. Αυτή η δεύτερη εκδοχή φαίνεται πως οδήγησε στην σύνδεση των δύο αυτών νησίδων με το ηρωικό αυτό ζευγάρι της μυθολογίας.

Ο μύθος τους ενέπνευσε πολλούς ζωγράφους. Ο πίνακας της τρίτης εικόνας βρίσκεται στο Εθνικό μουσείο καλών τεχνών της Βραζιλίας στο Ρίο είναι του Giovanni Maria Botalla (γνωστού και ως Raffaelino (1613–1644)) και παρουσιάζει μια λεπτομέρεια του μύθου. Όταν ο Δευκαλίων και η Πύρρα βγήκαν στην στεριά ήταν μόνοι τους και ζήτησαν από τον Δία μέσω του Ερμή να τους στείλει άλλους ανθρώπους ώστε να μην είναι μόνοι στον κόσμο. Τότε ο Δίας τους πρόσταξε να αρχίσουν να ρίχνουν πέτρες πίσω τους και οι πέτρες της Πύρρας γινόντουσαν γυναίκες και του Δευκαλίωνα άνδρες και έτσι μεγάλωσε ξανά ο πληθυσμός του ανθρώπινου γένους.

12938280_887486208043434_759483404274408838_n[1]

[1] Γεωργιάδης Ν. «Θεσσαλία» Βόλος 1894.
[2] Στράβωνος Γεωγραφικά 9.5.14
[3] Νέος Ανάχαρσις, Ρήγα Βελεστινλή Βιέννη 1797 (από το γαλλικό του Jean-Jacques Barthelemy)
[4] Καραμπερόπουλος Δ., «Μνεία από τον Ρήγα της νησίδας με τον ΄Αγ. Νικόλαο στο Αγκίστρι του Παγασητικού», http://www.rhigassociety.gr/Publications/agistridoc6a.htm.

Advertisements
This entry was posted in Uncategorized and tagged , , , , , . Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s