879. Νικόλαος Ιατρούλης – Εύελπις Ι. ΠΑΡΩΝ!

Αριστερά. Άγαλμα Ν. Ιατρούλη στην Ευελπίδων. Δεξιά. Σελίδα από το βιβλίο πεσόντων της Σχολής.

Σήμερα 20 Μαΐου, θυμόμαστε τον πρώτο νεκρό των πρωτοετών Ευελπίδων στην Μάχη της Κρήτης.   Είναι ο Εύελπις Ι, Νικόλαος Ιατρούλης. Στην εικόνα αριστερά είναι το άγαλμα του στην σχολή Ευελπίδων, και δεξιά η σελίδα από το βιβλίο πεσόντων της Σχολής. Γυιός του Αθανασίου Ιατρούλη (από το Ομόλιο Λαρίσης) και της Μαρίκας Ξαντά (από Βυζίτσα), γεννήθηκε το 1920 στις “Παγασές Λαρίσης” (δηλαδή στον Βόλο μιας και τότε ανήκε στον Νομό Λαρίσης).  Ήταν βαφτισισμιός του γνωστού φωτογράφου Στέφανου Στουρνάρα όπως μας πληροφορεί η φωτογραφία του, που έστειλε η οικογένεια του στον Στουρνάρα, στα 1925.

1939

Οικογένεια Αθανασίου Ιατρούλη στο λιμάνι του Βόλου – 1939 (από αριστερά Νικόλαος, Αντωνία, Αγγελική Ξαντά, Αθανάσιος,και Κωνσταντίνος)

Κάρτα της οικογένειας Ιατρούλη στον Στέφανο Στουρνάρα. Ο μικρός είναι ο Νικόλαος Ιατρούλης.

Μιά φωτογραφία του στα 1939 με το πηλίκο του γυμνασίου είναι χαρακτηριστική. Σοβαρότητα, αποφασιστικότητα και ηρεμία.  Σε μιά άλλη φωτογραφία τον βλέπουμε δίπλα σε ένα αντιαεροπορικό πυροβόλο στην Αγχίαλο (από πίσω λέει “Εν Αγχιάλω 1939”)

Μπαίνει λοιπόν στην σχολή Ευελπίδων το 1940.  Στις 28/10 κηρύσσεται ο πόλεμος. Οι τριτοετείς της σχολής στέλνονται στο μέτωπο. Οι δευτεροετείς ονομάστηκαν ανθυπασπιστές και πήραν εκπαιδευτικά καθήκοντα. Στους πρωτοετείς δόθηκε αορίστου χρόνου άδεια, που ανακλήθηκε όμως στις 20 Νοεμβρίου οπότε και  επέστρεψαν στη Σχολή. Από ότι φαίνεται, τα μαθήματα συνεχίστηκαν εν μέσω πολέμου. Στις αρχές Ιανουαρίου στέλνει μια κάρτα του στην γιαγιά του:
“Σας αντεύχομαι όπως το νέον έτος παρέλθη εν υγεία και ευτυχία και η 31η Δεκεμβρίου μας εύρη νικηφόρους κατά του εχθρού… Στα μαθήματα πηγαίνω πολύ καλά. Σε λίγες μέρες θα δωθούν οι βαθμοί, οπότε θα σας ξαναγράψω και θα σας τους αναγγείλω.”

Γράμμα του Ιατρούλη στην γιαγιά του.  Λογοκρισία Αθηνών 191. ΝΕ ΝΙ ΚΗΚΑ Μ Ε Ν.

Τα γεγονότα όμως εξελίσσονται ραγδαία.   Στις 6 Απριλίου οι Γερμανοί εισβάλουν στην Ελλάδα. Η ακόλουθη εξιστόρηση, βασίζεται στο κείμενο της σελίδας ΘΕΜΑΤΑ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑ http://tinyurl.com/zz49zkc (stratistoria.wordpress.com)

Το μέτωπο σύντομα καταρρέει.  Οι πρωτοετείς Ευέλπιδες ζητούν να συγκροτήσουν ένα λόχο και να πολεμήσουν στις Θερμοπύλες όπου μάχονται  οι Βρετανοί, αλλά το αίτημα τους δεν γίνεται δεκτό. Άλλωστε ούτε καν θα προλάβαιναν.  Στις 23 Απριλίου  ο διοικητής της σχολής, τους  αναθέτει αστυνομικά καθήκοντα μιας και όλα τριγύρω φαίνονται να διαλύονται. Οι Ευέλπιδες αρνούνται!… Ο  διοικητής διατάζει προφυλακίσεις αλλά η διαταγή του  αγνοείται. Οι Ευέλπιδες  θέλουν να φύγουν για την Κρήτη και να πολεμήσουν εκεί.  Οι  αξιωματικοί προσπαθούν να τους μεταπείσουν, λέγοντας  ότι είναι αδύνατο να περάσουν τη θάλασσα και να φθάσουν στην Κρήτη ζωντανοί. Μάταια. Οι  Ευέλπιδες, το ίδιο βράδυ, βγαίνουν στους δρόμους και επιτάσσουν όποιο αυτοκίνητο βρίσκουν. Μαζεύουν  20 αυτοκίνητα, αλλά δεν είναι αρκετά. Τότε ζητούν από τον Ερυθρό Σταυρό να σταλούν στη Σχολή όλα τα διαθέσιμα αυτοκίνητα για τη μεταφορά μαθητών στα νοσοκομεία, με την πρόφαση ότι είχαν πάθει ομαδική δηλητηρίαση. Όταν τα αυτοκίνητα φθάνουν, επιτάσσονται και οι πρωτοετείς ξεκινούν τη νύχτα  της 24ης Απριλίου  για την Πελοπόννησο.

Καθοδόν, η φάλαγγα προσβάλλεται από τη γερμανική αεροπορία στην περιοχή Χιλιομοδίου-Νεμέας ευτυχώς χωρίς απώλειες.  Στρατιωτικά τμήματα από Τρίπολη και Σπάρτης προσπαθούν να σταματήσουν τους “στασιαστές”, αλλά οι Ευέλπιδες καταφέρνουν να περάσουν.  Το απόγευμα της 26ης Απριλίου η φάλαγγα φθάνει στην Τάραψα του Γυθείου.   Εκεί επιβιβάζονται σε δύο βενζινόπλοια και την ίδια νύχτα ξεκινούν για την Κρήτη. Η τρικυμία και οι αεροπορικές επιθέσεις τους αναγκάζουν να σταματήσουν στα Κύθηρα. Τελικά όμως φθάνουν στις 29 Απριλίου στο Κολυμβάρι και στρατοπεδεύουν στο μοναστήρι της Παναγίας Οδηγήτριας Γωνιάς.   Στην Κρήτη συνεχίζεται για τρείς εβδομάδες η εντατική εκπαίδευση των πρωτοετών μαθητών.   Στις 19 Μαΐου η εκπαίδευση τελειώνει και οι Ευέλπιδες παραδίνουν τον οπλισμό τους, διότι την επομένη πρέπει να φύγουν για τις μονάδες στις οποίες έχουν τοποθετηθεί. Δεν θα προλάβουν. Η Σχολή θα πολεμήσει σαν κανονική τακτική μονάδα.

Το πρωί της 20ής Μαΐου αρχίζει η ρίψη των γερμανών αλεξιπτωτιστών. 1300 Ευέλπιδες παρατάσσονται για μάχη και παίρνουν το βάπτισμα του πυρός μαζί με 17 αξιωματικούς, και 20 οπλίτες του λόχου διοικήσεως.  Εναντίον της Σχολής  κινείται ένα τμήμα του Συντάγματος Εφόδου Αλεξιπτωτιστών.  Από τα 5 οπλοπολυβόλα λειτουργεί μόνο το ένα, αλλά ο αγώνας συνεχίζεται και  φθάνει σε πάλη σώματος προς σώμα.   Στο καμπαναριό του μοναστηριού κυματίζει  η σημαία της Σχολής που προκαλεί τα πυρά των εχθρών.  Δύο  Ευέλπιδες διατάσσονται να τη διασώσουν και αυτοί ανεβαίνουν μέσα  σε καταιγισμό σφαιρών στο καμπαναριό, τη διπλώνουν και την αποθέτουν στην Αγία Τράπεζα της εκκλησίας. Ο ένας από αυτούς,  ο Νικόλαος Ιατρούλης,  θα σκοτωθεί λίγο αργότερα την ίδια μέρα…

Από διηγήσεις συγγενών, μαθαίνουμε ότι ο πατέρας του Αθανάσιος Ιατρούλης, ο οποίος ανέβηκε στο βουνό στην Κατοχή, μετά τον πόλεμο επισκέφτηκε την Κρήτη. Από ντόπιους, έμαθε για την μάχη. Ο Νίκος, του είπανε, πήγε να πάρει την σημαία γιατί όλοι είχανε διασκορπιστεί. Εκείνη την ώρα τον πετύχανε.Είπαν επίσης ότι έμεινε ζωντανός μέχρι την επομένη και ζήτησε από τους άλλους Ευέλπιδες να τον αφήσουν εκεί με λίγο νερό και ένα πολυβόλο να δώσει την τελευταία του μάχη. Μάλλον κατέληξε από τα τραύματα που είχε ήδη υποστεί. Αναφέρεται ότι Γερμανός αξιωματικός έβαλε στρατιώτες να παρουσιάσουν όπλα προς τιμήν του…

ΣΗΜ. Δεν βρίσκω λόγια να ευχαριστήσω τον αγαπητό φίλο Κώστα Χ. που μου επέστησε την προσοχή στην ιστορία αυτή καθώς και για τις οικογενειακές φωτογραφίες που μου έδωσε. Ο Κώστας είναι δισέγγονο της  Αικατερίνης Ξαντά (που ήταν γιαγιά του Νικολάου Ιατρούλη).  Τον ευχαριστώ ιδιαίτερα!..

 

Advertisements
This entry was posted in Uncategorized and tagged , , , . Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s