Νο. 1309 Ο νεαρός φούρναρης και ο Θούριος του Ρήγα (από τον Κ. Φωριέλ)

Από το Briefe eines Augenzeugen des griechischen Revolution vom Jahre 1821. Nebst einer Denkschrift des Fuersten Georg Cantacuzeno ueber die Begenbenheiten in der Moldau und Walachey in den Jahren 1820 und 1821. Έκδοση του 1824

Τι να πεί κανείς για το Ρήγα και το Θούριο του; Έχουν γράψει τόσα και τόσα, σημαντικοί και ασήμαντοι. Έπεσε τις προάλλες το μάτι μου σε ένα απόσπασμα από το γνωστό βιβλίο του Κ. Φωριέλ “Τα δημοτικά τραγούδια της Μοντέρνας Ελλάδας”, 1825. [1] Το είχα ξανακούσει και το είχα ξεχάσει… Μου έκανε εντύπωση και μοιράζομαι μαζί σας μια αδόκιμή μετάφραση από τα γαλλικά.
Την συνοδεύω με μια γκραβούρα που είναι η πρώτη δημοσιευμένη απεικόνιση του Ρήγα στα 1824 μόλις 26 χρόνια μετά το θάνατο του, στο βιβλίο [2].

Γράφει λοιπόν ο Φωριέλ, στο κεφάλαιο “Πολεμικοί ύμνοι του Ρήγα”:

“Θα περίμενε κανείς να πώ εδώ κάτι για τους πατριωτικούς ύμνους του Ρήγα. Θα παραδεχόμουν ότι αν τους εκτιμήσει κανείς σύμφωνα με τις αρχές της [ποιητικής] τέχνης και του γούστου, αυτοί οι ύμνοι δεν μου φαίνονται μεγάλης ποιητικής αξίας. Ο συγκεκριμένος ύμνος που παραθέτω εδώ, δεν φαίνεται να είναι μια διακεκριμένη σύνθεση στο είδος του, αλλά είναι μακράν ο καλύτερος, ο πιο πρωτότυπος για τον συναισθηματικό τόνο και τις ιδέες του, με λίγα λόγια είναι αυτός που χτυπάει κατ’ευθείαν στον στόχο για τον οποίο έχει γραφτεί. Αν κρίνει κανείς αυτόν τον ύμνο (και τους άλλους) από την εντύπωση που προκάλεσαν και εξακολουθούν να προκαλούν στους Έλληνες, είναι υποχρεωμένος να εκφράσει κανείς μια πολύ πιο ευνοϊκή γνώμη. Από τις διάφορες μαρτυρίες που θα μπορούσα να παραθέσω εδώ για να αποδείξω ότι ο Ρήγας ήξερε να αγγίζει τις πιο ευαίσθητες χορδές της καρδιάς και της φαντασίας των συμπατριωτών του, θα σας διηγηθώ μια ιστορία που κατά την γνώμη μου είναι η πιο ενδιαφέρουσα και συναρπαστική.

Στα 1817 ένας έλλληνας φίλος μου ταξίδευε στην Μακεδονία μαζί με ένα καλόγερο. Όταν έφτασαν σε ένα χωριό που δεν μπορώ να θυμηθώ το όνομά του, σταμάτησαν για να ξεκουραστούν σε ένα φούρνο που ήταν ταυτόχρονα και πανδοχείο. Εκεί ήταν ένας νεαρός φούρναρης του οποίου η εμφάνιση τους έκανε εντύπωση. Ήταν ένας νεαρός Ηπειρώτης με υπέροχο ανάστημα, με μια φυσιογνωμία που εξέφρασε μια περήφανη ομορφιά, του οποίου τα γυμνά χέρια και πόδια ήταν η σωματική χάρη χυτεμένη στο σφρίγος τους. Κοιτούσε επίμονα τους ταξιδιώτες και λέει στον ένα – Ξέρετε να διαβάζετε; Nαί του απαντά αυτός, και αμέσως ο νεαρός ηπειρώτης τους προσκαλεί να πάνε μαζί του σε ένα γειτονικό χωράφι. Ο ταξιδιώτης ακολούθησε τον νεαρό σε ένα κήπο και οι δύο καθήσαν σε ένα βράχο που ήταν στην άκρη ένός χωραφιού με σιτάρι.

Ο νεαρός άνδρας βάζει το χέρι μέσα στο κόρφο του και τραβάει κάτι που είχε κρεμασμένο στο λαιμό του. Ήταν ένα μικρό βιβλίο που το παρουσίασε στον επισκέπτη και τον παρακάλεσε να διαβάσει κάτι από το βιβλίο που περιείχε τα τραγούδια του Ρήγα. Ο ταξιδιώτης το πήρε και άρχισε όχι να τραγουδά, αλλά να απαγγέλει με έμφαση. Αφού συνέχισε την απαγγελία του, κάποια στιγμή σήκωσε λίγο τα μάτια του από το βιβλίο, και είδε με έκπληξη, ότι ο ακροατής του δεν ήταν πια ο ίδιος άνθρωπος. Το πρόσωπο του έκαιγε, και όλα τα χαρακτηριστικά του σε έξαψη, τα χείλη του ημιανοικτά, δύο ποτάμια δάκρυα χύνονταν από τα μάτια του, και οι τρίχες στο στήθος του ολόρθες. Είναι η πρώτη φορά που διαβάζετε αυτό το βιβλίο, ρώτησε τον νεαρό ο ταξιδιώτης. Όχι, ζητάω από κάθε ταξιδιώτη που ξέρει να μου τα διαβάζει, και τα έχω ακούσε όλα. Με την ίδια συγκίνηση, τον ρωτάει ο ταξιδιώτης. Ναι με την ίδια! του απαντά ο νεαρός”. Και συνεχίζει ο Φλωριέλ παραθέτοντας τον Θούριο! Αυτά το 1817!…

[1] C. Fauriel, “Chants Populaires de la Grèce Modern”, Paris 1825, σελίδα 18
https://books.google.gr/books?id=UA07AAAAcAAJ

[2] Briefe eines Augenzeugen des griechischen Revolution vom Jahre 1821. Nebst einer Denkschrift des Fuersten Georg Cantacuzeno ueber die Begenbenheiten in der Moldau und Walachey in den Jahren 1820 und 1821. Έκδοση του 1824. Μπορείτε να το βρείτε στα γερμανικά στην Ανέμη – την ψηφιακή βιβλιοθήκη του Πανεπιστημίου Κρήτηςhttps://anemi.lib.uoc.gr/metadata/d/8/a/metadata-71-0000009.tkl Υπάρχει και σε ελληνική μετάφραση «Δυο πρί­γκι­πες στην Ελλη­νι­κή Επα­νά­στα­ση» «Επι­στο­λές αυ­τό­πτη μά­ρ­τυ­ρα και έ­να υ­πό­μνη­μα του πρί­γκι­πα Γεω­ρ­γίου Κα­ντα­κου­ζη­νού για την Ελλη­νι­κή Επα­νά­στα­ση», Χά­λ­λη της Σα­ξο­νία 1824 Με­τά­φρα­ση: Χρί­στος Μ. Οι­κο­νό­μου, Ει­σα­γω­γή – σχό­λια – ε­πι­μέ­λεια Βα­σί­λης Πα­να­γιω­τό­που­λος,
Ινστι­τού­το Ιστο­ρι­κών Ερευ­νών, Εκδ. Ασί­νη, 2015

 

This entry was posted in Uncategorized and tagged , , , . Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s