Νο. 1316 Η πυρκαγιά που έκαψε τον Άγιο Νικόλαο (21/22 Ιουνίου 1898)

Μια και τα νέα δείχνουν ξανά και ξανά την καμμένη Παναγία των Παρισίων, ας θυμηθούμε την πυρκαγιά που έκαψε τον Άγιο Νικόλαο στα 1898. Και ενώ η πόλη μόλις είχε πανηγυρίσει την δεύτερη απελευθέρωση από τους Τούρκους στις 25 Μαϊου 1898, και ο ρυθμός της πόλης γύριζε στα κανονικά του, ήρθε η νύχτα της 21 προς 22 Ιουνίου του 1898. Στις 11:10 κάτοικοι του Βόλου αντελήφθησαν καπνό στον Μητροπολιτικό Ναό του Αγίου Νικολάου. Οι καμπάνες ήχησαν. Κάποιοι έτρεξαν στον Ναό να διασώσουν μερικά κειμήλια και τα σκεύη. Στις 12:13 βγήκε από το ατμόπλοιο του Ελληνικού Ναυτικού “Μυκάλη”, ένα άγημα με μικρή αντλία που εμπόδισε την εξάπλωση της πυρκαγιάς στο διπλανό δημοτικό σχολείο. Έτσι μας λέει ο Ζωσιμάς Εσφυγμενίτης στο περιοδικό Προμηθεύς του Ιουλίου 1898 (από την συλλογή του ΔΗ.Κ.Ι). Εκεί παραθέτει λεπτομέρειες για την πυρκαγιά, που άρχισε από “πυραυνόν μετ’ ανθρακιάς” (=μαγκάλι με αναμμένα κάρβουνα) που χρησιμοποιούταν για το ζέον και τα θυμιατά.

Η φωτογραφία είναι από καρτ ποστάλ του Στ. Στουρνάρα που νομίζω χρονολογείται γύρω στα 1894-96 και σημειώνω το κτίριο του ναού που πιστεύω ότι είναι αυτό που κάηκε το 1898. Η σημασία του ναού για την πόλη ήταν ιδιαίτερα σημαντική μιας και ήταν το σημείο αναφοράς για την αρχή της πόλης. Ενώ το ξεκίνημα της πόλης ανάγεται στην αρχή της δεκαετίας του 1840 [1], οι τοπικές τουρκικές αρχές προσπάθησαν πολλές φορές για να τη σταματήσουν, άλλοτε έμμεσα, απαγορεύοντας την κατασκευή ενός σχολείου, ή μια εκκλησίας.

Στην Θεσσαλία της 1ης Αυγούστου του 1924, ο Περικλής Μαργαρίτης αναδημοσιεύει μια επιστολή (20η Μαρτίου 1850) του Δημητρίου Διαμαντή από την Κωνσταντινούπολη στον Αθανάσιο Δημητράκη (από τους πρώτους οικιστές της πόλης, όπου λέγει: “Διά δε την οικοδομήν της εκκλησίας του τόπου έτρεξα.. Μόνον κατόρθωσα και το έκαμα χαβαλέν εις τον (νέο) Καϊμακάμην μας… Να χτιστεί τέλος σας έγραψα, να εύρομεν μία καλύβα με σανίδια και ένα καντίλι κρεμμασμένο μέσα και ένας παπάς να διαβάζει εις τον τ ό π ο ν τ ο υ Α γ ί ο υ Ν ι κ ο λ ά ο υ, διότι αλλέως δεν είναι δυνατόν να κατορθωθεί”. Φαίνεται ότι ο Διαμαντής προσπαθούσε να φέρει τον καινούργιο Καϊμακάμη του Βόλου προ τετελεσμένου γεγονότος, μιας και η άδεια κατασκευής καινούργιου ναού ήταν δύσκολη.

Ο Νικόλαος Γάτσος (αλλά και ο Γεωργιάδης στην Θεσσαλία του) περιγράφουν την συνεχή προσπάθεια των ντόπιων να πείσουν τους Τούρκους κόλπα. Θάψαν αρχαίες πλάκες από την Δημητριάδα μαζί με μια εικόνα του Αγίου Νικολάου, τις οποίες “ανακάλυψαν” θριαμβευτικά προσπαθώντας να πείσουν τους Τούρκους ότι προϋπήρχε ναός στην θέση αυτή, άρα δεν επρόκειτο περί ανεγέρσεως νέου ναού στην οποία αντετίθεντο οι Τούρκοι αλλά περί ανακατασκευής παλαιοτέρου ναού. Ο Γάτσος χρονολογεί την ανέγερση του ναού στα 1856. [4]

Σε μια γαλλόφωνη εφημερίδα του 1854 [5] διαβάζουμε ότι “O Φουάντ Εφέντη έφτασε στο Βόλο στις 7 του μηνός [Σεπτεμβρίου 1854] και αναχώρησε την ίδια μέρα… Εκμεταλλεύτηκε την παρουσία του στον Βόλο για να βάλει τον θεμέλιο λίθο σε μία ελληνική εκκλησία, της οποίας η κατασκευή είχε εγκριθεί από την Πύλη. Δέχτηκε μια ευχαριστήρια προσφώνηση εκ μέρους των κατοίκων του λιμανιού και των τριγύρω χωριών”.

Ο Ζωσιμάς αναφέρει ότι ο ναός είχε κτισθεί το 1855 και εγκαινιάστηκε στις 21 Απριλίου του 1856.

[1] 514. Το πρώτο “ρυμοτομικό” σχέδιο του Βόλου (1842-43)
https://www.facebook.com/MagnesiaStoPerasmaTouChronou/photos/pb.255808977877830.-2207520000.1402275925./524884210970304/?type=3&theater
[2] Alexandra Yerolympos, “Urban reform in times of change, 1839- 1881. Ottoman town planning and frontier cities of Thessaly: The case of Volos”, European Association for Urban History Conference, Prague 2012
[3] Νο. 1142. Περισσότερα για τις αρχαίες στήλες στον Άγιο Νικόλαο και το χτίσιμο του Ναού.
https://www.facebook.com/MagnesiaStoPerasmaTouChronou/posts/1406343192824397
[4] Νο. 1268. Άγιος Νικόλαος
https://www.facebook.com/MagnesiaStoPerasmaTouChronou/posts/1835756863216359
[5] Νο. 1141. Η θεμελίωση του Αγίου Νικολάου (7 Σεπτεμβρίου 1854) https://www.facebook.com/MagnesiaStoPerasmaTouChronou/posts/1406334589491924

 

Advertisements
This entry was posted in Uncategorized and tagged , , , . Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s