Νο. 1324. Οι μηχανές του Κουστενόμπλ (οι πρώτες ατμομηχανές Βόλου Λεχωνίων)


Αρθρωτή ατμομηχανή ολική πρόσφυσης με τη χρήση εκκρεμούς αντιστάθμισης. Αυτή είναι περίπου η μετάφραση του γαλλικού “Locomotive articulée à adhérence totale par pendule compensateur¨”. Για τους λίγους που τους ενδιαφέρει η ακρίβεια της μηχανολογίας στα αγγλικά χρησιμοποιείται ο όρος Hagans Oscillating-Lever System (σύστημα ταλαντευόμενων μοχλών Hagans) [1].

Το σχέδιο και το σχετικό άρθρο είναι από το αγγλικό περιοδικό “The Engineer” (O Μηχανικός) της 22 Οκτωβρίου 1897. Με περισσή αγγλοσαξωνική ειρωνία, ο σχολιαστής περιγράφει τα γαλλικά σχέδια της ατμομηχανής, πάνω στα οποία βασίστηκε η κατασκευή των τριών πρώτων ατμομηχανών που παρήγγειλε ο Κάρολος Κουστενόμπλ για την γραμμή Βόλου-Λεχωνίων από το γαλλικό οίκο M.F.Weidknecht, (Παρίσι, Γαλλία). Ο σχεδιασμός ήταν βασισμένος στην πατέντα του Christian Hagans, Η βασική ιδέα της πατέντας είναι να βοηθάει στην ολική πρόσφυση των τροχών σε συστήματα ελαφρού σιδηροδρόμου με κλίση και δύσκολες στροφές.

Αν όλοι οι τροχοί ήταν συνδεμένοι με τον κοινό τρόπο, κάποιοι από αυτούς θα βρίσκονταν στον αέρα όταν αλλάζει η κλίση της γραμμής ή θα είχαν δυσκολία να ακολουθήσουν την διαφορά μήκους της εσωτερικής και εξωτερικής τροχιάς όταν η στροφή είναι κλειστή. Στο σύστημα Hagans οι δύο μπροστινοί τροχοί είναι “κανονικοί” (με ράβδο σύζευξης). Οι πίσω τροχοί έχουν την ευχαίρεια να μετακινηθούν σε σχέση με τους μπροστινούς με ένα μηχανισμό με πολλά κινητά μέρη. Η ευελιξεία αυτή δίνει καλή πρόσφυση στις δυσκολίες με την κλίση και τις στροφές.

Γράφει ο άγγλος σχολιαστής: “Όλα αυτά βεβαίως είναι πανέξυπνα και όμορφα, και αν πιστέψουμε τους γάλλους συναδέλφους μας όντως δουλεύουν όπως πρέπει. Πραγματική ευφορία ψυχής για ένα Γάλλο μηχανικό. Όμως μετρήστε πόσοι σύνδεσμοι υπάρχουν που θέλουν συνέχεια λάδωμα, μετρήστε πόσες παγίδες υπάρχουν που θα μαζεύεται η σκόνη!… Η ατμομηχανή αυτή θα εμφανιστεί σύντομα στον σιδηρόδρομο Βόλου-Λεχωνίων των 60 εκατοστών στην Θεσσαλία. Όμως δεν μπορούμε με καθαρή συνέιδηση να συμβουλεύσουμε τον αναγνώστη να αποδεχτεί αυτό το σχέδιο. Τέτοιες ατμομηχανές είναι ασυμβατές με το απλό και καθαρό βρετανικό στύλ και τρόπο σκέψης”.

Όμως μπορεί ο άγγλος αρθρογράφος να έβγαλε το άχτι του με τους γάλλους, αλλά η αλήθεια είναι ότι ο εφευρέτης μηχανικός Christian Hagans ήταν … γερμανός [3]. Οι γάλλοι απλά αγόρασαν την πατέντα από τους Γερμανούς.

Οι “μηχανές του Κουστενόμπλ” όπως αναφερόνταν στον βολιώτικο τύπο της εποχής, παραγγέλθηκαν το 1895 και ήρθαν στο Βόλο το 1895. “Βαφτίστηκαν” με τα ονόματα “Αγριά”, “Λεχώνια” και “Κουστενόμπλ”. Ο Κουστενόμπλ στις αρχές του 1895 παρουσίασε συμπτώματα ψυχικής ασθένειας “παθών τας φρένας συνεπεία διοικητικής κοπώσεως”. Μεταφέρθηκε σε κλινική στην Γαλλία όπου πέθανε στις 18 Απριλίου του ίδιου χρόνου και δεν είδε ποτέ τις ατμομηχανές αυτές να φτάνουν στο Βόλο….

[1] http://www.douglas-self.com/MUSEUM/LOCOLOCO/hagans/hagans.htm
[2] The Engineer, Τόμος 84, σελίδα 390, Morgan-Grampian (Publishers), 1897
https://books.google.com/books?id=XTUWnR-dF1EC&pg=PA390 (με περισσότερες λεπτομέρειες και μηχανολογικά σχέδια στα σχέδια 2 και 3 στις σελίδες 391 και 390 αντίστοιχα)
[3] https://en.wikipedia.org/wiki/Maschinenfabrik_Christian_Hagans

Advertisements
This entry was posted in Uncategorized and tagged , , , , , . Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s