Νο. 1355 Ο Καποδίστριας και ο Γαζής


———————-
Μιας και σήμερα ο ελληνικός κυβερνοχώρος βρίθει από αναφορές στην δολοφονία του Καποδίστρια, το μυαλό μου πήγε σε δύο μικρά κείμενα που αναφέρονται στην αρχή της γνωριμίας του Καποδίστρια με τον Άνθιμο Γαζή. Είναι σε γράμματα του Καποδίστρια στον πατέρα του (στα ιταλικά) [1,2]:

“Ευρίσκομαι ενταύθα μεταξύ πολλών συμπατριωτών. Αλλά εκείνοι, εν οις συχνάζω περισσότερον, είναι έμποροί τινες μεγάλου κύρους· και η συναναστροφή του εφημερίου της μικράς Ελληνικής Εκκλησίας (γνωστού υπό το όνομα του αρχιμανδρίτου Γαζή). Ούτος είναι είς πεπαιδευμένος άνθρωπος, συγγραφεύς, εκδότης εφημερίδος, παρά τω οποίω συγκεντρούνται πάντες οι πεπαιδευμένοι Έλληνες, οίτινες ευρίσκονται εις την Βιέννην.” [1]

“….
Την 17ην του παρελθόντος μηνός εώρτασα την εορτήν υμών εις την οικίαν του εξαιρέτου αρχιμανδρίτου Γαζή, εφημερίου της Ελληνικής παροικίας. Εγνώριζεν ούτος ότι ήτο η εορτή υμών και με προσεκάλεσεν εις γεύμα. Ακολούθως ύψωσεν εν ποτήριον οίνου εις την υγείαν υμών και εν συνεχεία μου είπεν ότι γνωρίζων εμέ καλόν υιόν, ηθέλησεν να με κάμη όπως διέλθω την ωραιοτέραν των ημερών μου μεταξύ Ελλήνων. Συνεκινήθην λίαν δι’ αυτήν την λεπτήν φιλοφροσύνην και υπεσχέθην εις τούτον τον άριστον κληρικόν ότι δεν θα αφήσω να αγνοήτε υμείς την φιλοφροσύνην αυτήν. Εκτός του ότι βλέπω αυτόν όλας τας Κυριακάς μετά την λειτουργίαν, διέρχομαι ωσαύτως εις την οικίαν του εσπέραν τινά καθ’ εκάστην εβδομάδα. Ούτος είναι άνθρωπος πεπαιδευμένος και συγκεντρώνει εις την οικίαν του όλους εκείνους τους Έλληνας, οίτινες καλλιεργούν τα γράμματα και τας επιστήμας. Εκδίδει μίαν φ. 2 εφημερίδα φιλολογικήν, γραμμένην εις την νεωτέραν ελληνικήν γλώσσαν / διά την οποίαν, εις τας στιγμάς της σχόλης μου, γράφω τώρα ένα άρθρον. Αυτό έχει ως αντικείμενον την δημοσίαν εκπαίδευσιν….” [2]

Ο Καποδίστριας το 1811/12 είναι ήδη στην υπηρεσία του Τσάρου και βρίσκεται σαν ακόλουθος στην ρωσική πρεσβεία της Βιέννης, μια πόλη που είναι το κέντρο των μηχανορραφιών της ευρωπαϊκής πολιτικής σκηνής. Στο ελεύθερο του χρόνο συναναστρέφεται τους Έλληνες ομογενείς. Η προσωπικότητα του Γαζή είναι στο κέντρο της ζωής της ελληνικής παροικίας, και αμέσως έρχεται στην προσοχή του Καποδίστρια. Ο Γαζής φαίνεται ότι πλησιάσει μεθοδικά τον Καποδίστρια, του οποίου την αξία και σημασία έχει γρήγορα αντιληφθεί. Τον ίδιο καιρό έχει αρχίσει στη Βιέννη η έκδοση του περιοδικού «Λόγιος Ερμής» [3] υπό την διεύθυνση του Γαζή. Αυτή είναι η φιλολογική εφημερίδα την οποία αναφέρει ο Καποδίστριας. Το άρθρο στο οποίο αναφέρεται ο Καποδίστριας στο γράμμα του δεν εμφανίστηκε ποτέ στο περιοδικό. Όμως η σχέση των δύο ανδρών συνεχίστηκε. Η επόμενη κίνηση ήταν η μεσολάβηση του Γαζή στην ίδρυση της Φιλομούσου Εταιρείας της Βιέννης https://el.wikipedia.org/wiki/Φιλόμουσος_Εταιρεία_Βιέννης υπό τον Καποδίστρια που στο πρώτο άρθρο του καταστατικού της έλεγε:

“Ο σκοπός της φιλομούσου εταιρείας είνε ή καταβολή των αναγκαίων χρημάτων διά την έκτασιν της παιδείας εις την Ελλάδα διά την έκδοσιν τών κλασικών λεγομένων συγγραφέων και διά την αναζήτησιν παντός είδους αρχαιοτήτων ή δε του Πηλίου όρους ομήγυρις συγκροτεί έν σχολείον τακτικόν κατά μίμησιν τών Ακαδημιών της Ευρώπης”

To “σχολείον τακτικόν” είναι η Μηλιώτικη Σχολή.

[1] Αρχείο Ιωάννου Καποδίστρια τ. Γ’, σελ. 168
[2] Αρχείο Ιωάννου Καποδίστρια τ. Γ’, σελ. 180 http://62.217.127.123/…/arheion_ioannou_kapodistria__t__g__…
[3] Τα τεύχη του Λόγιου Ερμή στην Εθνική Βιβλιοθήκη της Αυστρίας http://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno…

This entry was posted in Uncategorized and tagged , , . Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s